จ้างนักออกแบบตกแต่งภายในหรือสถาปนิกอย่างไร ให้แบบสวย สร้างได้จริง และไม่เกินงบ

การตกแต่งคอนโด รีโนเวทบ้าน หรือสร้างบ้านใหม่ เป็นการใช้เงินก้อนใหญ่ที่อยู่กับคุณไปอีกหลายปี คนส่วนใหญ่จึงเริ่มจากคำถามเดียวกันว่า ค่าออกแบบเท่าไร และจะรู้ได้อย่างไรว่านักออกแบบคนนี้เข้าใจงบและการใช้ชีวิตของเรา

คำตอบสั้น ๆ คือ ค่าออกแบบตกแต่งภายในปี 2569 อยู่ที่ประมาณ 500 ถึง 3,000 บาทต่อตารางเมตร หรือประมาณ 5 ถึง 15 เปอร์เซ็นต์ของงบตกแต่ง ส่วนค่าออกแบบบ้านโดยสถาปนิกมักคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของค่าก่อสร้าง สิ่งที่ทำให้งานจบดีไม่ได้อยู่ที่ราคาค่าแบบอย่างเดียว แต่อยู่ที่ brief ที่ชัด งบที่บอกตรงตั้งแต่ต้น และสัญญาที่เขียนขอบเขตงานครบ

คู่มือนี้สรุปทุกเรื่องที่ควรรู้ก่อนนัดคุยกับนักออกแบบคนแรก ตั้งแต่ราคา วิธีเลือก ขั้นตอน ใบอนุญาต รูปแบบการจ้าง กลโกงที่พบบ่อย ไปจนถึงเช็กลิสต์ก่อนเซ็น

ค่าออกแบบตกแต่งภายในและค่าแบบบ้านปี 2569 ประมาณเท่าไร

ค่าออกแบบตกแต่งภายในปี 2569 อยู่ที่ประมาณ 500 ถึง 3,000 บาทต่อตารางเมตร หรือคิดเป็นประมาณ 5 ถึง 15 เปอร์เซ็นต์ของงบตกแต่ง ส่วนค่าออกแบบบ้านสร้างใหม่มักคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของค่าก่อสร้าง ตัวเลขขึ้นกับขอบเขตงาน ควรขอใบเสนอราคา

ตัวเลขนี้คือค่า "ความคิดและเอกสาร" ยังไม่รวมค่าวัสดุ ค่าแรงช่าง และเฟอร์นิเจอร์ ซึ่งเป็นก้อนใหญ่กว่ามาก

รายการ	ราคาโดยประมาณ ปี 2569	หมายเหตุ
ค่าออกแบบตกแต่งภายใน	500 ถึง 3,000 บาท/ตร.ม.	งานคอนโดเล็กบางรายตั้งขั้นต่ำต่อโครงการ
ค่าออกแบบภายในแบบเปอร์เซ็นต์	5 ถึง 15% ของงบตกแต่ง	งบยิ่งต่ำ เปอร์เซ็นต์มักยิ่งสูง
ค่าออกแบบบ้านสร้างใหม่	ขึ้นกับพื้นที่ ขอบเขตงาน ขอใบเสนอราคา	ต้องถามว่ารวมแบบวิศวกรรมหรือไม่
ภาพ 3D สั่งแยก	ขึ้นกับจำนวนมุมและความละเอียด ขอใบเสนอราคา	บางรายรวมไว้ในค่าออกแบบ
บิ้วอินเฟอร์นิเจอร์	12,000 ถึง 40,000 บาท/เมตรตัว	ขึ้นกับไม้ ผิวหน้า และอุปกรณ์
ตกแต่งคอนโดแบบเหมาครบ	10,000 ถึง 35,000 บาท/ตร.ม.	รวมออกแบบและก่อสร้าง

ถ้าจะตั้งงบคร่าว ๆ ให้คิดเป็น 2 ก้อน คือค่าออกแบบ กับค่าสร้างตามแบบ แล้วกันงบสำรองไว้อีกประมาณ 10 ถึง 15 เปอร์เซ็นต์สำหรับสิ่งที่เปลี่ยนระหว่างทาง

ราคาขึ้นกับพื้นที่ ขอบเขตงาน และระดับวัสดุ ควรขอใบเสนอราคาที่แยกค่าออกแบบกับค่าก่อสร้างก่อนตัดสินใจ

นักออกแบบภายใน สถาปนิก และผู้รับเหมา ต่างกันอย่างไร

นักออกแบบภายในดูแลพื้นที่ข้างในอาคาร สถาปนิกดูแลตัวอาคารทั้งหลังรวมถึงผังและรูปทรง ส่วนผู้รับเหมาเป็นคนสร้างตามแบบ งานของคุณอาจต้องใช้คนเดียวหรือทั้งสามฝ่ายก็ได้

ผู้ให้บริการ	ทำอะไร	เหมาะกับงานแบบไหน
นักออกแบบตกแต่งภายใน มัณฑนากร	จัดผังภายใน เลือกวัสดุ แสง สี บิ้วอิน เฟอร์นิเจอร์	คอนโด ห้องในบ้าน ร้านค้า ออฟฟิศ
สถาปนิก	ออกแบบผังและรูปทรงอาคาร ตรวจข้อกฎหมาย ลงนามแบบ	สร้างบ้านใหม่ ต่อเติมที่เปลี่ยนรูปทรง ปรับผังบ้าน
วิศวกร	คำนวณและรับรองโครงสร้าง ระบบไฟฟ้า ระบบอื่น	งานที่แตะเสา คาน ผนังรับน้ำหนัก หรือต้องยื่นขออนุญาต
ผู้รับเหมา	สร้างตามแบบ จัดหาวัสดุและช่าง	ทุกงานที่ต้องก่อสร้างจริง

บางบริษัทรวมหลายบทบาทไว้ในที่เดียว เรียกว่าออกแบบพร้อมรับเหมา หรือ turnkey ข้อดีคือคุยกับคนเดียว ข้อควรระวังคือไม่มีคนนอกช่วยตรวจงาน

เลือกนักออกแบบหรือสถาปนิกอย่างไร

เลือกจากผลงานที่สร้างจริงแล้วในงบใกล้เคียงกับคุณ มากกว่าภาพ 3D ที่สวยที่สุด แล้วค่อยดูสไตล์ วิธีคุย และความชัดของสัญญา

สิ่งที่ควรดูตามลำดับ

1. ผลงานที่สร้างเสร็จ ขอดูรูปงานจริงหลังส่งมอบ ถ้าเป็นไปได้ขอเทียบภาพ 3D กับรูปจริงของงานเดียวกัน
2. งบของงานเก่า งานที่เคยทำอยู่ในระดับงบเดียวกับคุณไหม นักออกแบบที่ทำแต่งานงบสูงอาจออกแบบเกินงบคุณโดยไม่ตั้งใจ
3. สไตล์ มีหลายสไตล์หรือเน้นแนวเดียว ถ้าคุณชอบแนวที่เขาไม่เคยทำ ต้องคุยให้ชัด
4. ใบอนุญาต ถ้างานต้องยื่นขออนุญาตหรือแตะโครงสร้าง มักต้องมีสถาปนิกหรือวิศวกรที่มีใบอนุญาตลงนาม
5. วิธีคุย ถามเรื่องการใช้ชีวิตของคุณก่อนเสนอแบบหรือไม่ ตอบคำถามเรื่องงบตรง ๆ ไหม
6. สัญญา ระบุขอบเขตงาน จำนวนรอบแก้ งวดจ่าย และสิทธิ์ใช้แบบไว้ครบไหม

ควรคุยอย่างน้อย 2 ถึง 3 ราย และให้ข้อมูลชุดเดียวกันทุกราย จะเทียบกันได้ตรงกว่า

ขั้นตอนการออกแบบตั้งแต่ brief จนถึงคุมงาน

งานออกแบบโดยทั่วไปมี 5 ขั้น คือ brief แบบร่าง ภาพ 3D แบบก่อสร้าง และคุมงาน คอนโด 1 ห้องมักใช้เวลาออกแบบประมาณ 3 ถึง 8 สัปดาห์ บ้านทั้งหลังใช้เวลานานกว่านั้นหลายเท่า

ขั้น	เกิดอะไรขึ้น	สิ่งที่คุณต้องทำ
1. brief และวัดพื้นที่	คุยความต้องการ งบ สไตล์ วัดหน้างาน	เตรียม reference งบ และรายการของที่ต้องมี
2. แบบร่าง (แนวคิดและผัง)	เสนอผังการใช้พื้นที่และแนวทางสี วัสดุ	ตัดสินใจเรื่องผังให้จบในขั้นนี้
3. ภาพ 3D	ภาพจำลองมุมหลักของห้อง	ตรวจสี วัสดุ ความสูง ระยะเดิน
4. แบบก่อสร้างและรายการวัสดุ	แบบละเอียดที่ช่างใช้สร้างจริง พร้อมสเปก	ใช้ขอราคาผู้รับเหมาหรือเซ็นสัญญา turnkey
5. คุมงานหรือตรวจงาน	ผู้ออกแบบเข้าหน้างานตามรอบ ตรวจให้ตรงแบบ	นัดตรวจงานและเก็บบันทึกทุกครั้ง

ขั้นที่คนมักรีบข้ามคือขั้น 2 เพราะอยากเห็นภาพ 3D เร็ว แต่การเปลี่ยนผังหลังทำ 3D แล้วมักเสียเวลาและอาจมีค่าแก้เพิ่ม

ใบอนุญาตสถาปนิกและเรื่องที่ต้องตรวจสอบ

สถาปนิกที่ทำงานในขอบเขตวิชาชีพควบคุมต้องมีใบอนุญาตจากสภาสถาปนิกตามพระราชบัญญัติสถาปนิก พ.ศ. 2543 ส่วนงานโครงสร้างที่อยู่ในขอบเขตวิชาชีพควบคุมต้องมีวิศวกรที่มีใบอนุญาตจากสภาวิศวกรตามพระราชบัญญัติวิศวกร พ.ศ. 2542

เรื่องที่ควรรู้ก่อนจ้าง

• วิชาชีพสถาปัตยกรรมควบคุมแบ่งเป็นหลายสาขา มีสาขาสถาปัตยกรรมภายในและมัณฑนศิลป์รวมอยู่ด้วย งานภายในแบบไหนต้องใช้ผู้มีใบอนุญาตสาขานี้ สอบถามสภาสถาปนิกโดยตรง
• ใบอนุญาตมีหลายระดับ แต่ละระดับลงนามงานได้ขอบเขตไม่เท่ากันตามที่สภาสถาปนิกกำหนด
• งานก่อสร้างหรือดัดแปลงอาคารบางประเภทหรือบางขนาดที่ต้องยื่นขออนุญาตตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ต้องมีสถาปนิกหรือวิศวกรที่มีใบอนุญาตลงนามในแบบ เกณฑ์ที่ใช้จริงสอบถามหน่วยงานท้องถิ่นที่รับเรื่อง
• ขอชื่อเต็มและเลขใบอนุญาต แล้วตรวจกับสภาสถาปนิกหรือสภาวิศวกรได้โดยตรง

นักออกแบบภายในจำนวนมากทำงานตกแต่งที่ไม่แตะโครงสร้างโดยไม่ได้ลงนามแบบ สิ่งสำคัญคือรู้ว่างานของคุณต้องมีผู้ลงนามหรือไม่ ถ้าต้องมี ใครเป็นคนลงนาม

ออกแบบอย่างเดียว หรือออกแบบพร้อมรับเหมา

ถ้าคุณมีเวลาตามงานและอยากเทียบราคาผู้รับเหมาหลายราย การจ้างออกแบบอย่างเดียวให้ความโปร่งใสมากกว่า ถ้าคุณไม่มีเวลาและอยากมีผู้รับผิดชอบคนเดียว การจ้างแบบเหมาครบ (turnkey) สะดวกกว่า

ประเด็น	ออกแบบอย่างเดียว	ออกแบบพร้อมรับเหมา (turnkey)
ความโปร่งใสด้านราคา	สูง เพราะเอาแบบไปเทียบราคาได้หลายราย	ต่ำกว่า ต้องขอรายการแยกให้ละเอียด
ความสะดวก	ต้องประสานระหว่างผู้ออกแบบกับผู้รับเหมาเอง	คุยกับคนเดียว
ความรับผิดชอบเมื่อมีปัญหา	อาจโทษกันไปมาระหว่างแบบกับงานสร้าง	อยู่ที่ผู้ให้บริการรายเดียว
คนช่วยตรวจงาน	ผู้ออกแบบช่วยตรวจผู้รับเหมาได้	ไม่มีคนนอกตรวจ ต้องตรวจเองหรือจ้างเพิ่ม

ทั้งสองแบบใช้ได้ดี ขึ้นกับเวลา ความรู้ และระดับความไว้ใจของคุณ ถ้าเลือก turnkey ให้ขอใบเสนอราคาที่แยกค่าออกแบบกับค่าก่อสร้างทุกบรรทัด

กลโกงและปัญหาที่พบบ่อย

ปัญหาที่พบบ่อยที่สุดไม่ใช่การหลอกเอาเงินตรง ๆ แต่เป็นแบบที่ออกมาเกินงบ ค่าวัสดุที่มีส่วนต่างซ่อนอยู่ และผู้ออกแบบที่ไม่มาคุมงานตามที่ตกลง

รูปแบบที่ควรรู้ทัน

• ค่าแบบซ้อนค่าคอมวัสดุ คิดค่าออกแบบเต็ม แล้วยังบวกส่วนต่างจากวัสดุหรือเฟอร์นิเจอร์ที่ระบุในแบบโดยไม่แจ้ง ถามตรง ๆ ว่ามีรายได้จากการสั่งวัสดุหรือไม่
• แบบไม่ตรงงบ แบบสวยแต่ราคาสร้างจริงสูงกว่างบที่แจ้งไว้มาก สุดท้ายต้องจ่ายค่าแก้แบบ
• ทิ้งงานคุม สัญญาบอกว่าคุมงาน แต่เข้าหน้างานน้อยหรือไม่เข้าเลย
• ภาพผลงานไม่ใช่งานจริง ใช้ภาพ 3D หรือภาพของคนอื่นเป็นผลงาน
• ไม่ส่งมอบไฟล์แบบ ไม่ยอมให้แบบก่อสร้างเพื่อบังคับให้ใช้ผู้รับเหมาของตัวเอง
• มัดจำสูงก่อนเห็นงาน เก็บเงินก้อนใหญ่ก่อนเริ่มแบบร่าง

ป้องกันได้ด้วยการเขียนในสัญญาให้ชัดว่า งบเป้าหมายคือเท่าไร แก้แบบได้กี่รอบ คุมงานกี่ครั้ง ส่งมอบไฟล์อะไร และมีรายได้จากวัสดุหรือไม่

เช็กลิสต์ก่อนจ้างนักออกแบบ

ก่อนเซ็นสัญญา ให้ตรวจ 10 ข้อนี้ให้ครบ ถ้าข้อไหนยังไม่ชัด ให้ถามและขอให้เขียนเพิ่มในสัญญา

1. เห็นผลงานที่สร้างเสร็จแล้วอย่างน้อย 2 ถึง 3 งาน
2. รู้ชื่อผู้ออกแบบที่รับผิดชอบงานของคุณจริง
3. ถ้างานต้องยื่นขออนุญาตหรือแตะโครงสร้าง รู้ว่าใครลงนามและตรวจใบอนุญาตแล้ว
4. สัญญาระบุขอบเขตงาน พื้นที่ และสิ่งที่ส่งมอบ เช่น แบบ 2D ภาพ 3D กี่มุม แบบก่อสร้าง รายการวัสดุ
5. ระบุจำนวนรอบแก้แบบ และค่าแก้เกินรอบ
6. งวดจ่ายผูกกับสิ่งที่ส่งมอบ ไม่ใช่ผูกกับวันที่
7. ระบุจำนวนครั้งที่เข้าตรวจหรือคุมงาน
8. ระบุว่าคุณได้ใช้แบบกับผู้รับเหมารายอื่นได้หรือไม่
9. ถามและเขียนไว้ว่ามีรายได้จากการสั่งวัสดุหรือเฟอร์นิเจอร์หรือไม่
10. ถ้าเป็นคอนโด ส่งแบบให้นิติบุคคลตรวจก่อนเริ่มงาน

เมื่อไรควรใช้บริการนักออกแบบ และเมื่อไรไม่จำเป็น

ควรจ้างนักออกแบบเมื่องานมีมูลค่าสูง เปลี่ยนผังการใช้พื้นที่ หรือมีบิ้วอินหลายจุด ส่วนงานเล็กอย่างทาสีหรือเปลี่ยนพื้น มักจ้างผู้รับเหมาหรือช่างโดยตรงได้เลย

แนวทางคร่าว ๆ

• คอนโดใหม่ที่อยากบิ้วอินทั้งห้อง นักออกแบบภายในช่วยให้พื้นที่เล็กใช้ได้คุ้ม และลดการแก้หน้างาน
• ร้านค้า ร้านอาหาร คลินิก ผู้ออกแบบช่วยเรื่องทางเดินลูกค้า ภาพลักษณ์ และข้อกำหนดของอาคาร
• สร้างบ้านใหม่หรือต่อเติมที่เปลี่ยนรูปทรง ควรมีสถาปนิกและวิศวกร และงานบางขนาดต้องมีผู้ลงนามตามกฎหมาย
• รีโนเวทบ้านเก่า ถ้าปรับผังหรือแตะโครงสร้าง ควรมีสถาปนิกและวิศวกรประเมินก่อน
• ทาสี เปลี่ยนพื้น เปลี่ยนสุขภัณฑ์ตำแหน่งเดิม ใช้ผู้รับเหมาหรือช่างได้โดยตรง ดูเพิ่มที่ ผู้รับเหมา รีโนเวท

คำถามที่พบบ่อยก่อนจ้างนักออกแบบ

ค่าออกแบบรวมค่าก่อสร้างแล้วหรือยัง ส่วนใหญ่ไม่รวม ค่าออกแบบคือค่าแบบและเอกสาร ค่าวัสดุและค่าแรงก่อสร้างเป็นอีกก้อน ยกเว้นจ้างแบบเหมาครบที่รวมไว้ในใบเสนอราคาเดียว

แก้แบบได้กี่ครั้ง ขึ้นกับสัญญา ที่พบในตลาดมักให้แก้ 2 ถึง 3 รอบต่อขั้น เกินจากนั้นคิดเพิ่ม ควรเขียนจำนวนรอบไว้ให้ชัด

จ้างออกแบบแล้วเอาแบบไปให้ผู้รับเหมาอื่นสร้างได้ไหม ได้ถ้าสัญญาเปิดให้ทำ ควรตกลงเรื่องสิทธิ์ใช้แบบและไฟล์ที่จะได้รับตั้งแต่ก่อนเซ็น

ต้องเตรียมอะไรก่อนนัดคุย เตรียมงบประมาณ รูป reference ที่ชอบ รายการของที่ต้องมี จำนวนคนในบ้าน และแปลนห้องถ้ามี

อ่านต่อ

• ค่าออกแบบตกแต่งภายใน 2569 ต่อ ตร.ม. เปอร์เซ็นต์ และค่าบิ้วอิน ค่าออกแบบตกแต่งภายในต่อ ตร.ม. เปอร์เซ็นต์ของงบ และค่าบิ้วอิน ปี 2569
• เลือกนักออกแบบภายในและสถาปนิกอย่างไร ดูผลงาน สไตล์ ใบอนุญาต วิธีเลือกนักออกแบบภายในและสถาปนิก ดูผลงาน สไตล์ และใบอนุญาต
• ขั้นตอนออกแบบตกแต่งภายใน brief แบบร่าง 3D แบบก่อสร้าง คุมงาน ขั้นตอนออกแบบตั้งแต่ brief แบบร่าง 3D แบบก่อสร้าง ถึงคุมงาน
• ใบอนุญาตสถาปนิก งานแบบไหนต้องมีผู้ลงนาม และวิธีตรวจสอบ ใบอนุญาตสถาปนิก งานแบบไหนต้องมีผู้ลงนาม และวิธีตรวจสอบ
• จ้างออกแบบอย่างเดียว หรือออกแบบพร้อมรับเหมา (turnkey) แบบไหนดี จ้างออกแบบอย่างเดียว หรือออกแบบพร้อมรับเหมา แบบไหนเหมาะกับคุณ
• กลโกงงานออกแบบตกแต่งภายใน ค่าคอมวัสดุ ทิ้งงานคุม แบบเกินงบ กลโกงและปัญหาที่พบบ่อยในงานออกแบบตกแต่ง
• เตรียมตัวก่อนจ้างออกแบบตกแต่ง เก็บ reference เขียน brief ตั้งงบ เตรียมตัวก่อนจ้าง เก็บ reference และตั้งงบให้ใช้ได้จริง
• รีโนเวทบ้านเก่า หรือรื้อสร้างใหม่ ตัดสินใจอย่างไรให้คุ้ม รีโนเวทบ้านเก่า หรือรื้อสร้างใหม่ ตัดสินใจอย่างไร

ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางวิชาชีพสถาปัตยกรรมหรือวิศวกรรมเฉพาะราย งานที่กระทบโครงสร้างต้องมีวิศวกรรับรอง ราคาในคู่มือเป็นการประเมินโดยประมาณปี 2569 ราคาจริงขึ้นกับพื้นที่ ขอบเขตงาน และระดับวัสดุ ควรขอใบเสนอราคาก่อนตัดสินใจ