ผู้รับเหมาทิ้งงาน ป้องกันอย่างไร และทำอะไรได้บ้างเมื่อเกิดขึ้นแล้ว

การทิ้งงานส่วนใหญ่เกิดเมื่อเจ้าของบ้านจ่ายเงินนำหน้างาน ถ้าเงินที่จ่ายสะสมไม่เคยมากกว่ามูลค่างานที่เสร็จจริง ต่อให้ผู้รับเหมาหายไป ความเสียหายจะจำกัดอยู่ในวงแคบและหาคนมาทำต่อได้

บทนี้ไม่ได้บอกว่าผู้รับเหมาส่วนใหญ่ไม่ซื่อสัตย์ แต่รวบรวมรูปแบบปัญหาที่เกิดซ้ำ เพื่อให้คุณวางสัญญาและงวดจ่ายให้ปลอดภัยตั้งแต่ต้น

รูปแบบปัญหาที่พบบ่อย

ปัญหาในงานรีโนเวทมักมาในไม่กี่รูปแบบ และหลายแบบป้องกันได้ด้วยเอกสารที่ดี

1. มัดจำสูงแล้วหาย

ผู้รับเหมาขอมัดจำ 40 ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ก่อนเริ่มงาน อ้างว่าต้องสั่งวัสดุล่วงหน้า แล้วเริ่มงานเพียงเล็กน้อยหรือไม่เริ่มเลย

2. ราคาต่ำแล้วเพิ่มทีหลัง

เสนอราคาต่ำโดยไม่มี BOQ พอเริ่มงานก็เจอ "งานเพิ่ม" ทีละรายการ จนยอดรวมสูงกว่ารายอื่นที่เคยเสนอ

3. ลดสเปกวัสดุ

ใช้วัสดุเกรดต่ำกว่าที่ตกลง โดยเฉพาะงานที่ถูกปิดทับและตรวจภายหลังไม่ได้ เช่น กันซึมใต้กระเบื้อง สายไฟในผนัง ท่อน้ำ เหล็กเสริม

4. หมุนเงินข้ามงาน

รับงานหลายงานพร้อมกัน เอาเงินงวดของคุณไปจ่ายงานเก่า ทีมช่างหายเป็นช่วง ๆ จนสุดท้ายงานหยุด

5. จ้างช่วงต่อโดยไม่แจ้ง

รับงานแล้วส่งต่อให้ช่างรายอื่นในราคาต่ำกว่า เมื่อเกิดปัญหา ต่างฝ่ายต่างโยนความรับผิดชอบ

6. งวดงานผูกกับวันที่

สัญญากำหนดจ่ายทุกวันที่ 1 หรือทุก 2 สัปดาห์ โดยไม่ดูว่างานเดินถึงไหน เงินจึงนำหน้างานไปเรื่อย ๆ

สัญญาณเตือนก่อนถูกทิ้งงาน

การทิ้งงานมักมีสัญญาณล่วงหน้าหลายสัปดาห์ ถ้าเห็น 2 ข้อขึ้นไปพร้อมกัน ควรหยุดจ่ายงวดถัดไปและคุยให้ชัด

• จำนวนช่างที่หน้างานลดลงเรื่อย ๆ หรือมาไม่ครบวัน
• ขอเบิกเงินก่อนงวด อ้างค่าวัสดุหรือค่าแรง
• ติดต่อยากขึ้น ตอบช้า เลื่อนนัดตรวจงาน
• ร้านวัสดุหรือช่างมาทวงเงินที่คุณ
• งานเดินช้ากว่าแผนมากโดยไม่มีคำอธิบาย
• ขอเปลี่ยนเงื่อนไขการจ่ายจากที่ตกลงไว้

แบ่งงวดจ่ายอย่างไรให้ปลอดภัย

หลักการคือ มัดจำไม่สูง งวดผูกกับผลงานที่ตรวจได้ และเก็บเงินส่วนหนึ่งไว้จนพ้นระยะรับประกัน

หลักการ	วิธีทำ
มัดจำต่ำ	ประมาณ 10 ถึง 20 เปอร์เซ็นต์ของมูลค่างาน
วัสดุพิเศษ	จ่ายตรงให้ร้านวัสดุ และให้ส่งของเข้าหน้างาน
งวดผูกผลงาน	เขียนเงื่อนไขงวดเป็นงานที่ตรวจได้ เช่น "เดินท่อเสร็จและทดสอบแรงดันแล้ว"
ตรวจก่อนจ่าย	เดินตรวจพร้อมถ่ายรูปทุกงวด
เงินประกันผลงาน	หักไว้ประมาณ 5 ถึง 10 เปอร์เซ็นต์ คืนเมื่อพ้นระยะที่ตกลง

ตัวเลขสัดส่วนเป็นแนวทางที่พบในตลาด ปรับได้ตามขนาดและลักษณะงาน ตัวอย่างการแบ่งงวดแบบเต็มดูที่ ขั้นตอนรีโนเวทบ้าน BOQ สัญญา และการแบ่งงวดงาน

เอกสารที่ช่วยคุณได้ถ้าเกิดปัญหา

ถ้าต้องเรียกร้องสิทธิ์ภายหลัง หลักฐานที่เก็บไว้ตั้งแต่ต้นคือสิ่งที่สำคัญที่สุด

• สัญญาที่ลงนามทั้งสองฝ่าย พร้อมแบบและ BOQ แนบ
• สลิปโอนเงินทุกงวด เข้าบัญชีคู่สัญญา
• รูปถ่ายและวิดีโอหน้างานพร้อมวันที่
• ข้อความแชตที่ตกลงเรื่องงานเพิ่มหรือเปลี่ยนแปลง
• บันทึกตรวจรับงานแต่ละงวด

ถ้าผู้รับเหมาหายไปแล้ว ทำอะไรได้บ้าง

ขั้นแรกคือหยุดจ่ายเงินเพิ่ม บันทึกสภาพหน้างาน แล้วแจ้งเตือนเป็นลายลักษณ์อักษรให้กลับมาทำงานภายในเวลาที่กำหนด ก่อนพิจารณาบอกเลิกสัญญาและหาผู้รับเหมารายใหม่

ลำดับที่มักทำ

1. ถ่ายรูปและวิดีโอสภาพงาน ณ วันที่หยุด ให้เห็นว่างานเสร็จถึงไหน
2. ส่งหนังสือแจ้งเตือน ทางที่มีหลักฐาน เช่น ไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ พร้อมกำหนดเวลาให้กลับมาทำงาน
3. ประเมินมูลค่างานที่เสร็จจริง ให้วิศวกรหรือผู้รับเหมารายใหม่ช่วยประเมิน เพื่อเทียบกับเงินที่จ่ายไปแล้ว
4. บอกเลิกสัญญาตามเงื่อนไขในสัญญา ถ้ายังไม่กลับมา
5. ร้องเรียนหรือดำเนินคดี ปรึกษาทนายความเรื่องการเรียกเงินคืนหรือค่าเสียหาย และร้องเรียนต่อสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ได้ ขอบเขตการรับเรื่องสอบถาม สคบ. โดยตรง

การผิดสัญญาโดยทั่วไปเป็นเรื่องทางแพ่ง แต่ถ้ามีพฤติการณ์หลอกลวงตั้งแต่ต้น เช่น ใช้ชื่อปลอม ไม่มีเจตนาทำงานเลย อาจเข้าข่ายความผิดทางอาญาได้ ควรให้ทนายความประเมินเป็นรายกรณี

ก่อนหาผู้รับเหมารายใหม่มาทำต่อ

ผู้รับเหมาหลายรายไม่อยากรับงานต่อจากคนอื่น เพราะต้องรับผิดชอบงานที่ตัวเองไม่ได้ทำ เตรียมข้อมูลให้พร้อมจะช่วยได้มาก

• แบบ BOQ เดิม และรายการงานที่เสร็จแล้ว
• รูปงานระบบที่ถูกปิดทับไปแล้ว
• ขอบเขตที่ชัดว่าผู้รับเหมารายใหม่รับผิดชอบงานส่วนไหน

คาดไว้ว่าราคาทำต่อมักสูงกว่าราคาเดิมของงานส่วนเดียวกัน เพราะต้องตรวจและแก้ของเดิมก่อน