มาตรฐานโรงพิมพ์ สิ่งที่ควรตรวจสอบก่อนสั่งพิมพ์

งานรับพิมพ์ทั่วไปไม่มีใบอนุญาตวิชาชีพเฉพาะที่ลูกค้าเปิดตรวจได้ง่ายแบบบางอาชีพ สิ่งที่ควรตรวจแทนมี 4 กลุ่ม คือ ตัวตนของร้าน เอกสารภาษี ใบรับรองที่เกี่ยวกับงานคุณ และเงื่อนไขการรับประกันงาน

บทนี้แยกให้เห็นว่าอะไรตรวจได้ทันที อะไรขึ้นกับประเภทงาน และมาตรฐานงานพิมพ์ข้อไหนที่คุณตรวจเองได้โดยไม่ต้องมีความรู้เทคนิค

ตรวจตัวตนของร้าน

ร้านที่ตรวจตัวตนได้ ช่วยลดความเสี่ยงเรื่องรับมัดจำแล้วหายได้มาก ให้ดูว่ามีทะเบียนธุรกิจ มีที่ตั้งจริง และชื่อบัญชีรับเงินตรงกับชื่อร้าน

• นิติบุคคล (บริษัท หรือห้างหุ้นส่วน) ตรวจชื่อ เลขทะเบียน และสถานะว่ายังดำเนินกิจการอยู่ ได้จากระบบค้นหาข้อมูลนิติบุคคลของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
• บุคคลธรรมดา ร้านขนาดเล็กบางแห่งจดทะเบียนพาณิชย์ไว้ ขอดูทะเบียนหรือชื่อร้านที่จดไว้ได้ ส่วนกิจการแบบใดต้องจดและจดที่ใด กำหนดโดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
• ที่ตั้ง มีหน้าร้านหรือโรงงานที่ไปดูได้ หรืออย่างน้อยมีที่อยู่ชัดเจนในใบเสนอราคา
• ชื่อบัญชีรับเงิน ควรตรงกับชื่อร้าน ชื่อนิติบุคคล หรือชื่อเจ้าของที่แจ้งไว้

ร้านเล็กที่ไม่ได้เป็นนิติบุคคลไม่ได้แปลว่าไม่ดี หลายร้านทำงานดีมาก แต่ถ้างานมูลค่าสูง ความชัดเจนเรื่องตัวตนยิ่งสำคัญ

ตรวจเรื่องเอกสารภาษี

ถ้าบริษัทคุณต้องนำค่าพิมพ์ไปลงบัญชี ให้ถามตั้งแต่แรกว่าร้านออกใบกำกับภาษีเต็มรูปได้หรือไม่ ร้านที่ออกได้ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มกับกรมสรรพากร

• ถามว่าราคาในใบเสนอราคารวม VAT แล้วหรือยัง
• ตรวจชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของบริษัทคุณในใบกำกับภาษีให้ถูก
• ถ้าบริษัทต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย ให้ตกลงกับร้านก่อนจ่ายเงิน การหักขึ้นกับว่างานนั้นถือเป็นการซื้อสินค้าหรือการจ้างทำของ (ค่าจ้างทำของหรือค่าบริการโดยทั่วไปหัก 3% ส่วนการซื้อสินค้าไม่ต้องหัก) กรณีร้านจัดหาวัสดุเองควรปรึกษาผู้ทำบัญชี

ถ้าไม่แน่ใจเรื่องภาษี ให้ถามผู้ทำบัญชีของบริษัท ดูหมวด สำนักงานบัญชี

ใบอนุญาตและกฎหมายที่อาจเกี่ยวข้อง

ส่วนนี้เป็นเรื่องของร้านมากกว่าลูกค้า แต่รู้ไว้ช่วยประเมินความพร้อมของโรงพิมพ์ขนาดใหญ่ได้ ทุกข้อด้านล่างยังต้องยืนยันขอบเขตกับหน่วยงานโดยตรง

เรื่อง	เกี่ยวกับอะไร	สถานะข้อมูล
พ.ร.บ.จดแจ้งการพิมพ์ พ.ศ. 2550	กฎหมายที่เกี่ยวกับสิ่งพิมพ์และผู้พิมพ์	ขอบเขตที่ใช้กับโรงพิมพ์ทั่วไป ตรวจจากตัวบทกฎหมายหรือหน่วยงานที่รับผิดชอบ
พ.ร.บ.โรงงาน พ.ศ. 2535	โรงพิมพ์ที่มีเครื่องจักรหรือคนงานถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด	เกณฑ์และการขออนุญาต สอบถามกรมโรงงานอุตสาหกรรม
พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535	กิจการที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ	ในกรุงเทพฯ สำนักงานเขตเป็นผู้ออกใบอนุญาต ว่าการพิมพ์เข้าข่ายหรือไม่ สอบถามสำนักงานเขต
พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537	ภาพ โลโก้ ตัวละครในงานพิมพ์	ลูกค้าต้องมีสิทธิ์ใช้ ร้านปฏิเสธงานที่ละเมิดได้

เรื่องที่ลูกค้าต้องรับผิดชอบเองจริง ๆ คือ ลิขสิทธิ์และเครื่องหมายการค้า ถ้าใช้ภาพจากอินเทอร์เน็ต ฟอนต์ที่ไม่มีสิทธิ์ใช้เชิงพาณิชย์ หรือโลโก้ของแบรนด์อื่น ความเสี่ยงตกอยู่ที่เจ้าของงาน ไม่ใช่โรงพิมพ์

ใบรับรองแบบสมัครใจ

ใบรับรองบางอย่างไม่ได้บังคับ แต่มีประโยชน์ถ้าตรงกับความต้องการของแบรนด์คุณ ให้ขอดูตัวเอกสารและวันหมดอายุ อย่าเชื่อแค่โลโก้บนเว็บไซต์

• ISO 9001 ระบบบริหารคุณภาพ บอกว่าร้านมีระบบควบคุมงานเป็นขั้นตอน
• FSC รับรองว่ากระดาษมาจากแหล่งที่จัดการอย่างรับผิดชอบ มีประโยชน์ถ้าแบรนด์ต้องการสื่อสารเรื่องสิ่งแวดล้อม และต้องเป็นโรงพิมพ์ที่ได้รับรองห่วงโซ่การผลิต จึงจะพิมพ์สัญลักษณ์บนงานได้
• ระบบความปลอดภัยสำหรับบรรจุภัณฑ์อาหาร มีหลายมาตรฐาน ถ้าคู่ค้าของคุณกำหนดชื่อมาตรฐานไว้ ให้ถามโรงพิมพ์ว่ามีใบรับรองมาตรฐานนั้นหรือไม่ และใครเป็นผู้ออกใบรับรอง

ร้านขนาดเล็กส่วนใหญ่ไม่มีใบรับรองเหล่านี้ และทำงานทั่วไปได้ดี ใบรับรองจึงจำเป็นเฉพาะเมื่อลูกค้าปลายทางหรือคู่ค้าของคุณกำหนด

มาตรฐานงานที่ตรวจเองได้

คุณตรวจคุณภาพงานพิมพ์ได้เองด้วยตาและเครื่องมือง่าย ๆ โดยเทียบกับปรู๊ฟที่อนุมัติและสเปคในใบเสนอราคา

สิ่งที่ตรวจ	วิธีตรวจ	งานที่ดีควรเป็นอย่างไร
สี	วางเทียบกับปรู๊ฟใต้แสงขาว	ใกล้เคียงปรู๊ฟ ไม่ต่างกันมากระหว่างชิ้น
ความคม	ดูตัวหนังสือเล็กที่สุด	อ่านได้ ไม่เบลอ ไม่มีเงาซ้อน
การตรงตำแหน่ง	ดูเส้นขอบและสีที่ชนกัน	ไม่มีขอบสีเหลื่อม
การตัดและไดคัท	ดูขอบทุกด้าน	ตรง ไม่มีขอบขาวโผล่ ไม่ขาดรุ่ย
การเคลือบ	ลองงอเบา ๆ	ไม่ลอก ไม่มีฟองอากาศ
ความหนากระดาษ	ชั่งน้ำหนักเทียบ	ใกล้เคียงแกรมที่ตกลง
จำนวน	นับสุ่มหรือชั่งรวม	ตามที่ระบุในใบเสนอราคา

วิธีเช็กแกรมแบบง่าย คือตัดกระดาษขนาด 10 x 10 ซม. แล้วชั่ง น้ำหนักเป็นกรัมคูณ 100 จะได้ค่าแกรมโดยประมาณ เช่น ชั่งได้ 3 กรัม ประมาณ 300 แกรม ควรใช้ตาชั่งที่ละเอียดถึงทศนิยม 2 ตำแหน่ง และยอมรับว่าค่าที่ได้คลาดเคลื่อนได้เล็กน้อย

เงื่อนไขรับประกันงาน

ไม่มีมาตรฐานกลางว่าร้านต้องรับประกันงานอย่างไร จึงต้องตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรเอง ขอให้ร้านระบุในใบเสนอราคาหรือข้อความ

• กรณีไหนร้านพิมพ์ใหม่ให้ เช่น ผิดจากปรู๊ฟ จำนวนขาด
• กรณีไหนไม่รับผิดชอบ เช่น คำผิดที่ลูกค้าอนุมัติแล้ว สีจากไฟล์ RGB
• ต้องแจ้งปัญหาภายในกี่วันหลังรับของ
• จำนวนที่ส่งได้ขาดหรือเกินจากที่สั่งได้แค่ไหน

เงื่อนไขเหล่านี้ไม่ต้องยาว แค่ชัดพอที่ทั้ง 2 ฝ่ายอ่านแล้วเข้าใจตรงกัน