เตรียมไฟล์ส่งโรงพิมพ์ CMYK 300 dpi ตัดตก 3 มม. ทำอย่างไร

ไฟล์ที่พร้อมพิมพ์ต้องผ่าน 5 ข้อ คือ โหมดสี CMYK ภาพละเอียดประมาณ 300 dpi ที่ขนาดจริง มีตัดตกประมาณ 3 มม. ข้อความสำคัญอยู่ในระยะปลอดภัย และฟอนต์ถูกแปลงเป็นเส้นหรือฝังในไฟล์ ส่วนใหญ่ส่งเป็น PDF

ไฟล์ที่ไม่ผ่านเกณฑ์เหล่านี้คือต้นเหตุอันดับต้นของงานเสียที่เคลมไม่ได้ เพราะร้านพิมพ์ตามไฟล์ที่ได้รับ บทนี้อธิบายแต่ละข้อด้วยภาษาง่าย ให้คุณตรวจไฟล์จากนักออกแบบได้เอง

ศัพท์ 6 คำที่ต้องรู้

ถ้าเข้าใจ 6 คำนี้ คุณจะคุยกับร้านและนักออกแบบรู้เรื่องทันที

ศัพท์	ความหมายแบบง่าย
CMYK	ระบบสีของหมึกพิมพ์ 4 สี ฟ้า ชมพู เหลือง ดำ
RGB	ระบบสีของจอ สดกว่าที่พิมพ์ได้จริง
dpi	ความละเอียดภาพ จำนวนจุดต่อนิ้ว
ตัดตก (bleed)	ส่วนที่เผื่อเกินขอบงานออกไป เพื่อไม่ให้เห็นขอบขาวหลังตัด
ระยะปลอดภัย (safe zone)	ระยะจากขอบเข้ามาด้านใน ที่ข้อความสำคัญควรอยู่
outline ฟอนต์	แปลงตัวอักษรเป็นรูปเส้น เพื่อไม่ให้ฟอนต์เพี้ยนที่เครื่องร้าน

โหมดสี CMYK

ตั้งไฟล์เป็น CMYK ตั้งแต่เริ่มออกแบบ ถ้าออกแบบเป็น RGB แล้วค่อยแปลงตอนท้าย สีสดบางเฉดจะหม่นลงทันที และคุณจะเห็นความต่างตอนได้ของ ไม่ใช่ตอนออกแบบ

• ไฟล์จากแอปออกแบบบนมือถือหรือเว็บ มักเป็น RGB โดยค่าเริ่มต้น ให้ตรวจการตั้งค่าก่อนส่งออก
• ถ้าสีแบรนด์สำคัญ ให้แจ้งค่าสีเป็นตัวเลข และถามร้านว่าควรใช้สีพิเศษ (สีผสมเฉพาะ) หรือไม่
• ภาพถ่ายที่แปลงเป็น CMYK แล้ว ควรดูปรู๊ฟที่พิมพ์ออกมาจริงอีกครั้ง

ความละเอียดภาพ 300 dpi

ภาพในงานพิมพ์ควรมีความละเอียดประมาณ 300 dpi ที่ขนาดที่จะพิมพ์จริง ภาพที่ละเอียดน้อยกว่านี้มากจะดูแตกเป็นจุดหรือเบลอ โดยเฉพาะงานที่มองใกล้อย่างนามบัตรและฉลาก

วิธีคิดง่าย ๆ ภาพที่จะพิมพ์กว้าง 10 ซม. (ประมาณ 3.9 นิ้ว) ต้องกว้างประมาณ 1,180 พิกเซลขึ้นไป

ขนาดพิมพ์ (กว้าง)	ภาพควรกว้างอย่างน้อยประมาณ
5 ซม.	590 พิกเซล
10 ซม.	1,180 พิกเซล
A5 (14.8 ซม.)	1,750 พิกเซล
A4 (21 ซม.)	2,480 พิกเซล

ข้อควรระวังคือ ภาพที่เซฟจากแชตหรือโซเชียลมักถูกย่อขนาดแล้ว การขยายภาพเล็กให้ใหญ่ในโปรแกรมไม่ได้ทำให้ละเอียดขึ้น ควรขอไฟล์ต้นฉบับจากช่างภาพหรือแหล่งภาพ

งานป้ายขนาดใหญ่ที่มองจากระยะไกล ใช้ความละเอียดต่ำกว่านี้ได้ ให้ถามร้านเป็นงาน ๆ ไป

ตัดตกและระยะปลอดภัย

ถ้าสีหรือภาพพื้นหลังชนขอบงาน ต้องขยายออกเกินขอบประมาณ 3 มม. ทุกด้าน และข้อความสำคัญควรอยู่ห่างจากขอบเข้ามาอย่างน้อยประมาณ 3 ถึง 5 มม.

เหตุผลคือเครื่องตัดมีความคลาดเคลื่อนเล็กน้อยทุกครั้ง ถ้าไม่มีตัดตก จะเห็นเส้นขาวที่ขอบ ถ้าข้อความชิดขอบเกินไป อาจโดนตัดขาด

ตัวอย่าง นามบัตรขนาดสำเร็จ 9 x 5.5 ซม. ไฟล์ที่ส่งควรมีขนาดรวมตัดตกเป็น 9.6 x 6.1 ซม. และข้อความทั้งหมดอยู่ในกรอบประมาณ 8 x 4.5 ซม. ตรงกลาง

งานไดคัทรูปทรงพิเศษ เช่น ฉลากวงกลมหรือกล่อง ร้านมักส่งแบบเส้นไดคัท (dieline) มาให้วางงาน ให้ออกแบบตามแบบนั้น อย่าวาดเส้นตัดเอง

ฟอนต์และข้อความ

แปลงฟอนต์เป็นเส้นหรือฝังฟอนต์ใน PDF ทุกครั้ง ถ้าไม่ทำ เครื่องที่ร้านอาจไม่มีฟอนต์เดียวกัน ตัวอักษรจะเพี้ยน วรรณยุกต์ลอย หรือสระภาษาไทยซ้อนกัน

• ตัวหนังสือเล็กที่สุดไม่ควรเล็กเกินไป ถ้าต้องมีข้อความยาวบนฉลากเล็ก ให้ขอปรู๊ฟพิมพ์ออกมาดูว่าอ่านได้จริง
• ตัวหนังสือบาง ๆ สีอ่อนบนพื้นเข้ม มักพิมพ์ออกมาจางหรือขาด
• ตรวจสิทธิ์การใช้ฟอนต์เชิงพาณิชย์ ฟอนต์ฟรีบางตัวใช้ได้เฉพาะงานส่วนตัว

สีดำ เส้นบาง และ QR code

สีดำในงานพิมพ์มี 2 แบบ ตัวหนังสือควรใช้ดำล้วน (K 100%) ส่วนพื้นดำขนาดใหญ่ ร้านบางแห่งแนะนำให้ผสมสีอื่นเพื่อให้ดำเข้มขึ้น ควรถามร้านก่อน

• ตัวหนังสือดำที่ตั้งเป็นดำผสม 4 สี อาจดูเป็นเงาซ้อนถ้าเครื่องพิมพ์เหลื่อมเล็กน้อย
• เส้นที่บางมากอาจพิมพ์ไม่ติด ถ้ามีลวดลายเส้นละเอียดให้ถามร้านว่าบางสุดได้แค่ไหน
• QR code ควรมีขนาดพอสแกนง่าย มีขอบว่างรอบ ๆ และใช้สีเข้มบนพื้นอ่อน สแกนจากปรู๊ฟจริงทุกครั้ง
• บาร์โค้ดสินค้าต้องใช้ขนาดและสีตามข้อกำหนดของระบบบาร์โค้ด อย่าย่อหรือเปลี่ยนสีเองโดยไม่ได้ตรวจ

รูปแบบไฟล์ที่ควรส่ง

รูปแบบที่ร้านส่วนใหญ่ต้องการคือ PDF สำหรับพิมพ์ ที่มีตัดตกและฝังฟอนต์ บางร้านรับไฟล์ต้นฉบับจากโปรแกรมออกแบบด้วย

• ถามร้านก่อนว่าต้องการไฟล์แบบไหน บางร้านมีค่าตั้งค่าส่งออกแนะนำให้
• ตั้งชื่อไฟล์ให้ชัด เช่น ชื่องาน ขนาด เวอร์ชัน และวันที่
• ถ้างาน 2 หน้า ให้ระบุว่าหน้าไหนคือหน้า ไหนคือหลัง
• เก็บไฟล์ต้นฉบับที่แก้ได้ไว้เองเสมอ สำหรับการสั่งซ้ำ

ไฟล์ภาพ JPG หรือ PNG ใช้ได้กับงานง่าย ๆ บางประเภท แต่ข้อความมักไม่คมเท่า PDF และใส่ตัดตกได้ยากกว่า

checklist ก่อนส่งไฟล์

ตรวจ 10 ข้อนี้ก่อนส่ง ใช้เวลาไม่นาน แต่ตัดปัญหาที่เคลมไม่ได้ออกไปเกือบหมด

1. ขนาดไฟล์ตรงขนาดสำเร็จ บวกตัดตกประมาณ 3 มม. ทุกด้าน
2. โหมดสีเป็น CMYK
3. ภาพทุกภาพละเอียดประมาณ 300 dpi ที่ขนาดจริง
4. ข้อความสำคัญอยู่ห่างขอบอย่างน้อยประมาณ 3 ถึง 5 มม.
5. ฟอนต์ถูกแปลงเป็นเส้นหรือฝังแล้ว
6. ตัวหนังสือดำใช้ดำล้วน
7. สะกดชื่อ เบอร์โทร ที่อยู่ ราคา วันที่ ถูกทุกตัว
8. QR code และบาร์โค้ดสแกนได้
9. ภาพ โลโก้ ฟอนต์ มีสิทธิ์ใช้เชิงพาณิชย์
10. ส่งเป็นรูปแบบที่ร้านต้องการ พร้อมชื่อไฟล์ที่บอกเวอร์ชัน

ถ้าไม่มีนักออกแบบ ให้ถามร้านว่ามีบริการตรวจหรือแก้ไฟล์หรือไม่ ค่าบริการมักถูกกว่าการพิมพ์ใหม่ทั้งล็อตมาก