ปัญหากวดวิชาและติวเตอร์ที่พบบ่อย ขอคืนเงินได้ไหม ร้องเรียนที่ไหน

ปัญหาที่ผู้ปกครองเจอบ่อยที่สุด ไม่ใช่การโกงตรง ๆ แต่เป็นเงื่อนไขที่ไม่ได้ตกลงกันไว้ตั้งแต่ต้น เช่น จ่ายทั้งคอร์สล่วงหน้าแล้วเรียนต่อไม่ได้ ขาดเรียนแล้วชดเชยไม่ได้ หรือครูที่สอนจริงไม่ใช่ครูในโฆษณา การขอคืนเงินจึงขึ้นกับเงื่อนไขที่เขียนไว้เป็นหลัก

บทนี้รวมปัญหา 7 แบบที่พบบ่อย วิธีป้องกัน และขั้นตอนเมื่อเกิดเรื่องแล้ว

ปัญหา 7 แบบที่พบบ่อย

ปัญหา	สัญญาณเตือนก่อนจ่าย	วิธีป้องกัน
จ่ายแพ็กเกจยาวแล้วเรียนต่อไม่ได้	ส่วนลดสูงมากถ้าจ่ายหลายเทอม	จ่ายเป็นรอบสั้น
ครูสอนจริงไม่ตรงโฆษณา	ไม่ยอมบอกชื่อครูที่สอนห้องนั้น	ถามชื่อครูและรูปแบบสอนก่อนจ่าย
ชดเชยไม่ได้หรือคอร์สหมดอายุ	ไม่มีวันหมดอายุเขียนไว้	ขอวันเริ่ม วันจบ และกติกาชดเชย
ติวเตอร์ยกเลิกบ่อยหรือหายไป	ขอเงินรายเดือนล่วงหน้าตั้งแต่ครั้งแรก	จ่ายรายครั้งช่วงแรก
ค่าใช้จ่ายเพิ่มที่ไม่ได้บอก	ตอบราคาแบบคร่าว ๆ ไม่ชัด	ขอราคารวมเป็นข้อความ
โฆษณาเกินจริง	รับประกันคะแนน อ้างว่ารู้ข้อสอบ	ถือเป็นสัญญาณให้ระวัง
สถาบันปิดสาขาหรือย้ายกะทันหัน	ขายคอร์สล่วงหน้ายาวผิดปกติ	ไม่จ่ายล่วงหน้าเกินจำเป็น

ปัญหาที่ 1 จ่ายแพ็กเกจยาวแล้วเรียนต่อไม่ได้

เป็นปัญหาที่เสียเงินมากที่สุด เพราะเงินก้อนใหญ่ถูกจ่ายไปก่อน แล้วเกิดเหตุให้เรียนต่อไม่ได้ เช่น ผู้เรียนย้ายโรงเรียน ป่วย เปลี่ยนเป้าหมาย หรือเรียนแล้วไม่เข้ากับครู

วิธีป้องกัน

• จ่ายเป็นรอบสั้นช่วงแรก แม้ส่วนลดจะน้อยกว่า
• ถ้าจะจ่ายยาว ให้ถามก่อนว่าโอนสิทธิ์ให้พี่น้อง เปลี่ยนวิชา หรือเลื่อนเรียนได้ไหม
• ขอเงื่อนไขคืนเงินกรณีเรียนไม่ครบเป็นลายลักษณ์อักษร

ปัญหาที่ 2 ครูสอนจริงไม่ตรงกับที่โฆษณา

โฆษณาอาจใช้ชื่อหรือรูปของครูคนหนึ่ง แต่เรียนจริงเป็นวิดีโอที่อัดไว้ หรือเป็นครูผู้ช่วยสอนแทน ซึ่งไม่ผิดเสมอไป แต่ต้องบอกให้ชัดตั้งแต่ก่อนจ่าย

คำถามที่ช่วยได้

• ห้องนี้สอนสดหรือเปิดวิดีโอ
• ใครเป็นคนสอนจริง ถ้าครูป่วยใครสอนแทน
• ถามคำถามได้ทางไหน ใครเป็นคนตอบ

ปัญหาที่ 3 ขาดเรียนแล้วชดเชยไม่ได้ หรือคอร์สหมดอายุ

คอร์สเหมาชั่วโมงหรือคอร์สวิดีโอมักมีวันหมดอายุ ถ้าไม่ได้ถามไว้ อาจพบว่าเรียนไม่ทันแล้วสิทธิ์หมด

ให้ขอข้อมูล 3 อย่าง คือ วันหมดอายุของคอร์ส จำนวนครั้งที่ชดเชยได้ และวิธีจองเรียนชดเชย

ปัญหาที่ 4 ติวเตอร์ยกเลิกบ่อยหรือหายไป

ติวเตอร์ตัวต่อตัวส่วนใหญ่ตั้งใจสอน แต่ก็มีกรณีที่ยกเลิกบ่อยหรือติดต่อไม่ได้หลังรับเงินรายเดือนล่วงหน้า

วิธีป้องกัน

• ช่วงแรกจ่ายรายครั้ง
• ตกลงเป็นข้อความว่าถ้าครูยกเลิก จะชดเชยหรือคืนเงินอย่างไร
• เก็บแชต ใบเสร็จ หรือหลักฐานการโอนทุกครั้ง
• ถ้าหาผ่านเอเจนซี่ ถามว่าเอเจนซี่ช่วยหาครูใหม่หรือคืนเงินได้ไหมถ้าครูหาย

ปัญหาที่ 5 ถึง 7 ค่าใช้จ่ายเพิ่ม โฆษณาเกินจริง และสาขาปิด

ค่าใช้จ่ายเพิ่มที่ไม่ได้บอก เช่น ค่าหนังสือ ค่าสอบจำลอง หรือค่าเอกสาร ป้องกันได้ด้วยการขอ "ราคารวมทั้งหมด" เป็นข้อความก่อนจ่าย

โฆษณาเกินจริง เช่น รับประกันคะแนน รับประกันสอบติด หรืออ้างว่ารู้ข้อสอบจริง เป็นสัญญาณให้ระวังมากขึ้น เพราะผลสอบขึ้นกับตัวผู้เรียนและข้อสอบของแต่ละปี ไม่มีใครรับประกันได้

สาขาปิดหรือย้ายกะทันหันเกิดไม่บ่อย แต่เสียหายมากถ้าจ่ายล่วงหน้ายาว วิธีลดความเสี่ยงคือไม่จ่ายเกินรอบที่จำเป็น

ขอคืนเงินได้ไหม

ได้หรือไม่ได้ ขึ้นกับเงื่อนไขที่ตกลงกันไว้เป็นหลัก เอกสารที่ช่วยได้มากที่สุดคือใบสมัคร ใบเสร็จ และข้อความแชตที่ระบุเงื่อนไข

ส่วนกติกาทางการที่อาจเกี่ยวข้องกับสัญญาและการคืนค่าเรียน สอบถามได้ที่ สคบ. โดยตรง

กรณีที่มักเจรจาได้ง่ายกว่า

• สถาบันเป็นฝ่ายยกเลิกคอร์ส เปลี่ยนครู หรือเปลี่ยนรูปแบบการสอนจากที่ตกลงไว้
• ยังไม่ได้เริ่มเรียน หรือเรียนไปน้อยมาก
• มีเหตุจำเป็นที่มีหลักฐาน เช่น ป่วย ย้ายที่อยู่

ขั้นตอนเมื่อเกิดปัญหา

เริ่มจากคุยตรงกับสถาบันหรือติวเตอร์ก่อน ถ้าไม่คืบหน้า ค่อยเพิ่มระดับเป็นลายลักษณ์อักษร และร้องเรียนหน่วยงานเป็นขั้นสุดท้าย

1. รวบรวมหลักฐาน ใบเสร็จ สลิปโอน ใบสมัคร แชต โฆษณาที่เห็นก่อนสมัคร
2. คุยกับผู้รับผิดชอบ ขอพบผู้จัดการหรือเจ้าของสถาบัน ไม่ใช่แค่พนักงานหน้าเคาน์เตอร์
3. ส่งคำขอเป็นลายลักษณ์อักษร ระบุปัญหา สิ่งที่ต้องการ เช่น คืนเงินส่วนที่ยังไม่ได้เรียน และกำหนดวันที่ขอคำตอบ
4. ร้องเรียนหน่วยงาน ถ้ายังตกลงกันไม่ได้

ร้องเรียนที่ไหนได้บ้าง

มีช่องทางหลัก 2 ทาง ขึ้นกับลักษณะปัญหา

• สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) สำหรับปัญหาในฐานะผู้บริโภค เช่น ไม่ได้รับบริการตามที่จ่าย โฆษณาเกินจริง ไม่คืนเงินตามที่ตกลง
• สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.) ซึ่งกำกับโรงเรียนเอกชน สำหรับปัญหาเกี่ยวกับการดำเนินงานของโรงเรียนกวดวิชา เช่น ไม่มีใบอนุญาต สถานที่ไม่ตรงกับที่ขออนุญาต ช่องทางร้องเรียนสอบถามได้จาก สช. โดยตรง

ถ้าเป็นเรื่องความปลอดภัยของเด็กหรือพฤติกรรมไม่เหมาะสมของผู้สอน ให้แจ้งเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือหน่วยงานคุ้มครองเด็กทันที ไม่ต้องรอเจรจาเรื่องเงิน