ราคารับจ้างไถ เกี่ยวข้าว ดำนา ต่อไร่ 2569 และวิธีคิดต้นทุน

ราคารับจ้างไถ เกี่ยวข้าว และดำนาต่อไร่ ไม่มีอัตรากลางทางการ และต่างกันมากตามภูมิภาค ราคาน้ำมัน สภาพแปลง และช่วงเวลาในฤดู ตัวเลขที่ใช้ได้จริงคือราคาที่ผู้รับจ้างในพื้นที่ของคุณแจ้งในฤดูนั้น บทความนี้จึงเน้นว่าอะไรทำให้ราคาต่างกัน ต้องตกลงอะไรก่อนจ้าง และเจ้าของรถรับจ้างควรคิดต้นทุนต่อไร่อย่างไร

วิธีหากรอบราคาของพื้นที่คุณเองที่ง่ายที่สุด คือถามผู้รับจ้างอย่างน้อย 2 ราย และถามเพื่อนบ้านว่าฤดูที่แล้วจ้างกันเท่าไร แล้วนำมาเทียบกับสภาพแปลงของคุณ

ตารางราคารับจ้างโดยประมาณ

งาน	ราคาโดยประมาณ (บาท/ไร่)	หมายเหตุ
ไถดะ (ผานใหญ่)	ขึ้นกับสภาพแปลง ระยะทาง และฤดูกาล สอบถามผู้รับจ้างในพื้นที่	รอบแรกหลังเกี่ยว ดินแข็ง แปลงเล็ก หรือไกลมักแพงกว่า
ไถแปร ไถพรวน	ขึ้นกับสภาพแปลง ระยะทาง และฤดูกาล สอบถามผู้รับจ้างในพื้นที่	รอบที่ 2 ย่อยดินให้ละเอียดขึ้น
ตีดิน ปั่นดินด้วยโรตารี่	ขึ้นกับสภาพแปลง ระยะทาง และฤดูกาล สอบถามผู้รับจ้างในพื้นที่	ได้ดินละเอียด ใช้เวลาต่อไร่มากกว่า
ทำเทือก ลูบเทือก	ขึ้นกับสภาพแปลง ระยะทาง และฤดูกาล สอบถามผู้รับจ้างในพื้นที่	งานนาหว่านน้ำตมและนาดำ
ดำนาด้วยรถ รวมกล้า	ขึ้นกับสภาพแปลง ระยะทาง และฤดูกาล สอบถามผู้รับจ้างในพื้นที่	บางเจ้าคิดแยกค่ากล้า ค่าเพาะกล้า และค่ารถ ถามให้ชัดว่าราคารวมอะไร
เกี่ยวข้าวด้วยรถเกี่ยวนวด	ขึ้นกับสภาพแปลง ระยะทาง และฤดูกาล สอบถามผู้รับจ้างในพื้นที่	ข้าวล้ม นาหล่ม มักคิดเพิ่ม

หมายเหตุ: ราคารับจ้างต่างกันมากตามภูมิภาค ราคาน้ำมัน สภาพแปลง และช่วงเวลาในฤดู ไม่มีอัตรากลางทางการ เว็บนี้จึงไม่ระบุตัวเลขต่อไร่ ราคาที่ใช้ได้จริงคือราคาที่ผู้รับจ้างในพื้นที่แจ้ง และควรตกลงเป็นข้อความก่อนเริ่มงาน

ทำไมราคาต่อไร่ต่างกันมาก

ราคาต่อไร่ขึ้นกับว่ารถใช้เวลาและน้ำมันกับแปลงนั้นเท่าไร ยิ่งทำยาก ยิ่งแพง

ปัจจัยหลัก

• ราคาน้ำมันดีเซล: เป็นต้นทุนก้อนใหญ่ของผู้รับจ้าง เมื่อน้ำมันขึ้น ราคารับจ้างมักขยับตาม
• สภาพดิน: ดินแข็ง ดินเหนียวจัด มีตอซังหนา ใช้เวลาและน้ำมันมากขึ้น
• ขนาดและรูปแปลง: แปลงเล็ก แปลงรูปร่างไม่เหลี่ยม เสียเวลาเลี้ยวกลับมาก
• ระยะทาง: แปลงที่อยู่ไกลหรือทางเข้ายาก มักมีค่าขนย้ายรถ
• สภาพข้าว: ข้าวล้ม ข้าวเปียก นาหล่ม ทำให้รถเกี่ยวทำงานช้าและเสี่ยงเสียหาย
• ช่วงเวลา: กลางฤดูที่ทุกคนต้องการพร้อมกัน ผู้รับจ้างมีอำนาจต่อรองมากกว่า

สิ่งที่ต้องตกลงก่อนจ้าง

การตกลงไม่ชัดคือต้นเหตุหลักของปัญหาระหว่างเจ้าของนากับผู้รับจ้าง

1. วัดพื้นที่อย่างไร: ใช้ตัวเลขจากเอกสารสิทธิ์ ตัวเลขที่เคยใช้ หรือวัดใหม่ ตกลงกันให้ชัดก่อนเริ่ม
2. ราคารวมอะไร: รวมค่าขนย้ายรถ ค่าน้ำมัน ค่าคนขับ หรือแยก
3. ถ้าต้องทำซ้ำ: ไถไม่ทั่ว ดินยังเป็นก้อน จะกลับมาทำให้หรือคิดเพิ่ม
4. วันและเวลา: นัดวันไหน ถ้าฝนตกหรือรถเสียจะเลื่อนอย่างไร
5. การจ่ายเงิน: จ่ายหลังเสร็จ หรือมัดจำบางส่วน

สำหรับงานเกี่ยว ให้ตกลงเพิ่มว่าข้าวร่วงหล่นมากผิดปกติจะทำอย่างไร และใครรับผิดชอบค่าขนข้าวออกจากแปลง

ปัญหาที่เจอบ่อยในงานรับจ้าง

• พื้นที่ไม่ตรง: คิดเงินเต็มจำนวนไร่ แต่พื้นที่ทำงานจริงน้อยกว่า
• ทำไม่ทั่ว: ขอบแปลงหรือมุมแปลงไม่ได้ไถ
• ข้าวร่วงมาก: ขับเร็วเกินไปหรือปรับเครื่องไม่เหมาะกับสภาพข้าว
• มาไม่ตรงนัด: รับงานซ้อนหลายเจ้า

วิธีลดปัญหาคือจ้างผู้รับจ้างที่คนในพื้นที่เคยใช้ ตกลงเป็นข้อความ และอยู่ดูงานช่วงแรกของแปลง

สำหรับเจ้าของรถรับจ้าง วิธีคิดต้นทุนต่อไร่

ถ้าคุณเป็นเจ้าของรถรับจ้าง ราคาที่ตั้งควรครอบคลุมต้นทุนจริงทุกก้อน ไม่ใช่แค่ค่าน้ำมัน

ต้นทุนที่ควรคิด

ต้นทุน	ลักษณะ
ค่าน้ำมันต่อไร่	ลิตรที่ใช้ต่อไร่ คูณราคาน้ำมัน
ค่าแรงคนขับ	ต่อวันหรือต่อไร่
ค่าซ่อมและบำรุงรักษา	รวมทั้งปี หารด้วยจำนวนไร่ที่ทำได้ทั้งปี
ค่าเสื่อมราคา	ราคารถ หารด้วยจำนวนปีที่คาดว่าจะใช้ แล้วหารด้วยไร่ต่อปี
ค่าขนย้ายรถ	ต่อเที่ยว
ดอกเบี้ย ค่างวด	ถ้าซื้อรถด้วยเงินกู้

สูตรคร่าว ๆ คือ ต้นทุนต่อไร่ = (ค่าน้ำมัน + ค่าแรง + ค่าซ่อม + ค่าเสื่อม + ค่าขนย้าย + ดอกเบี้ย ทั้งปี) หารด้วย จำนวนไร่ที่ทำได้ทั้งปี

ตัวอย่างสมมุติ ถ้าต้นทุนรวมทั้งปีหารออกมาได้ใกล้กับราคารับจ้างในพื้นที่ แปลว่ากำไรบางมาก การเพิ่มจำนวนไร่ต่อปี หรือลดค่าซ่อมด้วยการบำรุงรักษาก่อนฤดู มักช่วยได้มากกว่าการขึ้นราคา

ค่าซ่อมคือต้นทุนที่คุมได้

สำหรับผู้รับจ้าง ค่าซ่อมไม่ได้มีแค่บิลช่าง แต่รวมรายได้ที่เสียไประหว่างรถจอด

• รถเกี่ยวที่จอด 3 วันกลางฤดู อาจหมายถึงงานหลายสิบไร่ที่ผู้รับจ้างรายอื่นรับไป
• การเตรียมรถก่อนฤดู และมีร้านสำรองไว้ ลดความเสี่ยงนี้ได้มาก
• จดบันทึกค่าซ่อมแต่ละครั้ง จะรู้ว่ารถคันไหนเริ่มไม่คุ้มซ่อม

ถ้าทำเป็นกิจการจริงจัง การเก็บบัญชีรายรับรายจ่ายและใบเสร็จค่าซ่อมไว้ ช่วยทั้งการตั้งราคาและเรื่องภาษี สำนักงานบัญชี มีสำนักงานบัญชีที่ช่วยวางระบบได้

สินเชื่อและการสนับสนุนจากรัฐ

เจ้าของรถบางรายซื้อหรือซ่อมรถด้วยสินเชื่อ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เป็นธนาคารของรัฐที่ให้สินเชื่อแก่เกษตรกร จะมีสินเชื่อที่ใช้ซื้อหรือซ่อมเครื่องจักรหรือไม่และเงื่อนไขอย่างไร สอบถามสาขา ธ.ก.ส. ในพื้นที่โดยตรง ส่วนการสนับสนุนด้านเครื่องจักรกลการเกษตรจากหน่วยงานรัฐ ถ้ามีในช่วงใดจะประกาศผ่านหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สอบถามสำนักงานเกษตรอำเภอ ไม่ควรเชื่อข้อมูลวงเงินหรือดอกเบี้ยที่ส่งต่อกันทางแชตโดยไม่มีแหล่งที่มา