มาตรฐานและสิ่งที่ควรตรวจสอบก่อนใช้บริการร้านสกรีนเสื้อ

ร้านสกรีนเสื้อไม่มีใบอนุญาตวิชาชีพเฉพาะที่ลูกค้าเปิดตรวจได้ สิ่งที่ควรตรวจแทนมี 5 เรื่อง คือ ตัวตนของร้าน ใบเสนอราคาที่แยกรายการ ตัวอย่างก่อนผลิต เอกสารการเงิน และสิทธิ์ในลายที่จะสกรีน

บทนี้แยกให้เห็นว่าเรื่องไหนเป็นหน้าที่ของร้าน เรื่องไหนเป็นหน้าที่ของคุณ และมาตรฐานงานข้อไหนตรวจเองได้โดยไม่ต้องมีความรู้เทคนิค

ตรวจตัวตนของร้าน

ร้านที่ตรวจตัวตนได้ช่วยลดความเสี่ยงเรื่องรับมัดจำแล้วติดต่อไม่ได้ ให้ดูว่ามีทะเบียนธุรกิจหรือที่ตั้งจริง และชื่อบัญชีรับเงินตรงกับชื่อร้าน

• ร้านบุคคลธรรมดา หลายร้านจดทะเบียนพาณิชย์ไว้กับหน่วยงานท้องถิ่น เช่น สำนักงานเขต เทศบาล หรือ อบต. แล้วแต่พื้นที่ ขอดูใบทะเบียนพาณิชย์ได้ ส่วนร้านที่รับสกรีนอย่างเดียวต้องจดหรือไม่ สอบถามเทศบาลหรือ อบต. ได้
• นิติบุคคล เช่น บริษัท หรือห้างหุ้นส่วน ตรวจชื่อ เลขทะเบียน และสถานะว่ายังดำเนินกิจการอยู่ ได้จากระบบค้นหาข้อมูลนิติบุคคลของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
• ที่ตั้ง มีหน้าร้านหรือโรงงานที่ไปดูได้ หรืออย่างน้อยมีที่อยู่ชัดเจนในใบเสนอราคา
• ชื่อบัญชีรับเงิน ควรตรงกับชื่อร้าน ชื่อนิติบุคคล หรือชื่อเจ้าของที่แจ้งไว้

ร้านเล็กที่ไม่ได้เป็นนิติบุคคลไม่ได้แปลว่าไม่ดี หลายร้านทำงานดีมาก แต่ถ้างานมูลค่าสูงหรือต้องเบิกจ่ายในนามองค์กร ความชัดเจนเรื่องตัวตนยิ่งสำคัญ

ตรวจใบเสนอราคาว่าแยกรายการครบ

ใบเสนอราคาที่ดีช่วยให้เทียบร้านได้ยุติธรรม และเป็นหลักฐานเมื่อของที่ได้ไม่ตรงกับที่ตกลง รายการที่ควรแยกให้เห็น

รายการ	ทำไมต้องแยก
ค่าเสื้อ พร้อมชนิดผ้าและสี	ร้านที่ถูกกว่ามากอาจใช้ผ้าบางกว่า
ค่าสกรีนต่อจุด จำนวนสี ขนาดลาย	ใช้ตรวจว่าลายที่ได้ตรงสเปค
ค่าบล็อกหรือค่าตั้งเครื่อง	ค่าตั้งต้นที่บางร้านซ่อนในราคาต่อตัว
ค่าตีลายปัก	จ่ายครั้งเดียว สั่งซ้ำไม่ควรคิดซ้ำ
ค่าตัวอย่าง	ควรรู้ว่าหักคืนได้หรือไม่
ค่าส่งและค่าเร่งงาน	มักโผล่ท้ายบิลถ้าไม่ถาม
ภาษีมูลค่าเพิ่ม	ระบุว่ารวมแล้วหรือยัง
วันส่งและเงื่อนไขงานเสีย	ใช้อ้างอิงเมื่อมีปัญหา

ขอตัวอย่างก่อนผลิต

ตัวอย่างก่อนผลิตเป็น "มาตรฐาน" ที่ตรวจได้จริงที่สุดในงานสกรีน เพราะบอกทั้งสี ขนาด ความหนาหมึก และเนื้อผ้า งานล็อตใหญ่ควรเห็นเสื้อตัวอย่างจริงอย่างน้อย 1 ตัว งานจำนวนน้อยอาจใช้รูปตัวอย่างจริงแทนได้

เก็บเสื้อตัวอย่างหรือรูปที่ยืนยันแล้วไว้ ตอนรับของใช้เทียบได้ทันทีว่าตรงกันหรือไม่

มาตรฐานงานที่ตรวจเองได้

ไม่ต้องเป็นช่างก็ตรวจคุณภาพพื้นฐานได้ ใช้ 6 ข้อนี้กับเสื้อตัวอย่างและตอนรับของ

1. ขอบลายคม ไม่เบลอ ไม่มีหมึกซึม
2. ลายอยู่ตรงกลาง ไม่เอียง ระยะจากคอเท่ากันทุกตัว
3. เนื้อหมึกเรียบ ไม่มีรูเข็มหรือจุดขาด
4. ดึงผ้าบริเวณลายเบา ๆ ลายไม่แตกทันที
5. ถูลายด้วยผ้าขาวแห้ง สีไม่ติดผ้า
6. ปักแน่น ด้านหลังไม่มีด้ายหลุดยาว ขอบโลโก้ไม่ย่น

ข้อ 4 และ 5 เป็นการทดสอบเบื้องต้นเท่านั้น ความทนหลังซักหลายครั้งขึ้นกับเทคนิค หมึก ผ้า และวิธีซัก

ตรวจเอกสารการเงิน

ถ้าหน่วยงานของคุณต้องนำค่าเสื้อไปเบิกหรือลงบัญชี ให้ถามตั้งแต่แรกว่าร้านออกใบกำกับภาษีเต็มรูปได้หรือไม่ ร้านที่ออกได้ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มกับกรมสรรพากร ร้านขนาดเล็กบางแห่งไม่ได้จดเพราะรายได้ต่ำกว่าเกณฑ์ ซึ่งออกได้เพียงใบเสร็จรับเงิน

เรื่องภาษีหัก ณ ที่จ่าย การซื้อเสื้อพร้อมสกรีนกับการนำเสื้อไปจ้างสกรีนอาจถูกมองต่างกัน ให้ถามผู้ทำบัญชีของหน่วยงานหรือสำนักงานบัญชีก่อนจ่ายเงิน ถ้าต้องการคนช่วยดูเรื่องนี้ ดูสำนักงานบัญชีได้ที่ สำนักงานบัญชี

ลิขสิทธิ์ลาย โลโก้ และตัวการ์ตูน

ลายที่สกรีนต้องเป็นของคุณหรือมีสิทธิ์ใช้ ลายการ์ตูน โลโก้แบรนด์ โลโก้สโมสรกีฬา ภาพศิลปิน และฟอนต์บางตัวมีเจ้าของสิทธิ์ ได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 และ พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 โดยมีกรมทรัพย์สินทางปัญญาเป็นหน่วยงานที่ดูแล

ความเชื่อที่พบบ่อยคือ "ไม่ได้เอาไปขาย ใช้ในกลุ่มก็ไม่เป็นไร" ความจริงคือการนำลายของผู้อื่นมาสกรีนโดยไม่ได้รับอนุญาตอาจละเมิดลิขสิทธิ์หรือเครื่องหมายการค้า แม้ไม่ได้ขายก็ยังมีความเสี่ยง ข้อยกเว้นตามกฎหมายมีจำกัด ถ้าไม่แน่ใจให้ขออนุญาตเจ้าของสิทธิ์

ร้านที่รับสกรีนและผู้สั่งอาจต้องรับผิดร่วมกัน ร้านจึงมักให้ผู้สั่งยืนยันว่ามีสิทธิ์ในลาย ทางที่ปลอดภัยคือออกแบบลายเอง หรือใช้ลายที่มีสิทธิ์ใช้อย่างชัดเจน

ร้านมีสิทธิ์ปฏิเสธงานที่ใช้ลายของผู้อื่น ถ้าร้านปฏิเสธ ไม่ได้แปลว่าร้านเรื่องมาก

ตราหน่วยงานและตราสัญลักษณ์พิเศษ

ถ้าเสื้อมีตราของหน่วยงานรัฐ ตราโรงเรียน หรือตราที่ได้รับพระราชทาน ต้องได้รับอนุญาตจากหน่วยงานเจ้าของตราก่อนใช้ ถ้าคุณสั่งในนามหน่วยงานนั้นเอง ให้ขอไฟล์ตราต้นฉบับจากฝ่ายที่ดูแล

ถ้าคุณสั่งเสื้อไปขายต่อ

ร้านค้าออนไลน์ที่สั่งผลิตเสื้อแบรนด์ตัวเองไปขาย มีเรื่องที่ต้องดูเพิ่ม เช่น ป้ายไซซ์ ป้ายวิธีดูแล และฉลากสินค้า สินค้าที่ขายต่อมีกฎฉลากของ สคบ. ควรตรวจก่อนวางขาย และถามร้านได้ว่ารับติดป้ายคอหรือป้ายแบรนด์ให้หรือไม่

มาตรฐานผ้าและหมึกแบบสมัครใจ

บางร้านใช้หมึกหรือผ้าที่มีใบรับรอง โดยเฉพาะงานเสื้อเด็ก ถ้าเรื่องนี้สำคัญกับงานของคุณ ขอดูเอกสาร และอย่าถือคำบอกเล่าเป็นการรับรอง

เมื่อมีข้อพิพาท

การจ้างสกรีนเสื้อเป็นสัญญาจ้างทำของตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ถ้างานไม่ตรงตามที่ตกลง ให้เริ่มจากคุยกับร้านพร้อมหลักฐาน ได้แก่ ใบเสนอราคา แชตยืนยันแบบ รูปตัวอย่าง และรูปเสื้อที่มีปัญหา ถ้าตกลงกันไม่ได้และคุณเป็นผู้บริโภค ร้องเรียนได้ที่สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) สายด่วน 1166 ส่วนงานมูลค่าสูงที่ต้องการคำปรึกษาเฉพาะ ดูทนายความได้ที่ lawyer