ลูกป่วยบ่อยหลังเข้าเนอสเซอรี่ ปกติไหม รับมืออย่างไร

ลูกป่วยบ่อยในช่วงแรกหลังเข้าเนอสเซอรี่เป็นเรื่องที่พ่อแม่จำนวนมากเจอ เพราะเด็กได้สัมผัสเชื้อโรคใหม่จากเด็กคนอื่นในขณะที่ภูมิคุ้มกันยังกำลังพัฒนา ส่วนใหญ่เป็นการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนที่ไม่รุนแรง แต่พ่อแม่ต้องรู้อาการที่ต้องพาไปพบแพทย์ทันที

บทนี้ไม่ได้แทนการตรวจของแพทย์ ถ้ากังวลเรื่องอาการของลูก ให้ปรึกษากุมารแพทย์เสมอ

ทำไมเด็กที่เข้าเนอสเซอรี่ป่วยบ่อยกว่า

เด็กเล็กเอาของเข้าปาก ใช้ของเล่นร่วมกัน และยังล้างมือหรือปิดปากตอนไอเองไม่เป็น เชื้อจึงส่งต่อกันได้ง่ายในห้องที่มีเด็กหลายคน

ในช่วงปีแรกของการเข้าเนอสเซอรี่ เด็กจำนวนมากป่วยบ่อยกว่าเด็กที่อยู่บ้าน แล้วความถี่มักลดลงเมื่อเด็กโตขึ้นและภูมิคุ้มกันพัฒนา

สิ่งที่พ่อแม่ควรเตรียมใจคือ ในเดือนแรก ๆ อาจต้องลางานหรือใช้แผนสำรองบ่อยกว่าที่คิด

โรคที่พบบ่อยในเด็กเล็กที่อยู่รวมกัน

กลุ่มโรค	ตัวอย่าง	สิ่งที่พ่อแม่มักเห็น
ทางเดินหายใจ	หวัด ไข้หวัดใหญ่ RSV	น้ำมูก ไอ มีไข้ บางรายหายใจเหนื่อย
ผื่นและตุ่ม	โรคมือ เท้า ปาก	ตุ่มหรือแผลในปาก ฝ่ามือ ฝ่าเท้า กินได้น้อย
ทางเดินอาหาร	ท้องเสียจากไวรัส	ถ่ายเหลว อาเจียน
ตาและหู	ตาแดง หูอักเสบ	ตาแดงมีขี้ตา ดึงหู งอแง

ตารางนี้ใช้เพื่อให้รู้จักชื่อโรคเท่านั้น การวินิจฉัยและการรักษาต้องให้แพทย์เป็นผู้ประเมิน

อาการที่ต้องพาไปพบแพทย์ทันที

ถ้าลูกมีอาการต่อไปนี้ อย่ารอดูอาการ ให้ไปโรงพยาบาลหรือโทรเรียกรถพยาบาล 1669

• ทารกอายุต่ำกว่า 3 เดือนมีไข้
• หายใจเร็ว หายใจเหนื่อย ซี่โครงบุ๋ม หรือริมฝีปากเขียว
• ซึมผิดปกติ ปลุกยาก หรือไม่ตอบสนอง
• ชัก
• ไม่ยอมกินน้ำหรือนม ปัสสาวะน้อยลงชัดเจน ร้องไห้ไม่มีน้ำตา ปากแห้ง
• อาเจียนซ้ำ ๆ จนกินอะไรไม่ได้
• ผื่นเป็นจุดเลือดออกที่กดแล้วไม่จาง
• ไข้สูงต่อเนื่องหลายวัน หรือไข้ลงแล้วกลับขึ้นใหม่พร้อมอาการแย่ลง

ถ้าไม่แน่ใจว่าอาการของลูกรุนแรงแค่ไหน ให้ปรึกษาแพทย์ไว้ก่อนเสมอ

นโยบายเด็กป่วยที่ต้องถามก่อนเข้า

นโยบายที่ชัดเจนช่วยทั้งลูกเราและเด็กคนอื่น ที่ที่ไม่มีนโยบายเลยหรือยอมรับเด็กป่วยทุกกรณี มักทำให้เชื้อวนอยู่ในห้อง

คำถามที่ควรถาม

1. มีไข้เท่าไรต้องโทรให้มารับ
2. กลับมาเรียนได้เมื่อไร หลายแห่งกำหนดให้ไม่มีไข้โดยไม่ใช้ยาลดไข้มาช่วงหนึ่งก่อน
3. โรคที่ต้องหยุดนานกว่าปกติมีอะไรบ้าง เช่น โรคมือ เท้า ปาก ซึ่งระยะหยุดเป็นไปตามคำแนะนำของแพทย์และประกาศของศูนย์
4. ถ้ามีเด็กในห้องเป็นโรคติดต่อ จะแจ้งผู้ปกครองอย่างไร ปิดห้องทำความสะอาดหรือไม่
5. ให้ยาเด็กระหว่างวันได้ไหม ต้องมีเอกสารอะไร
6. ต้องมีใบรับรองแพทย์ก่อนกลับมาเรียนในกรณีไหนบ้าง

วิธีลดโอกาสติดเชื้อ

ทำให้ป่วยน้อยลงได้ แต่ไม่มีวิธีไหนทำให้ไม่ป่วยเลย

ที่เนอสเซอรี่

• ล้างมือเด็กก่อนกินและหลังเข้าห้องน้ำเป็นกิจวัตร
• ทำความสะอาดของเล่นและพื้นผิวที่เด็กจับบ่อยเป็นประจำ
• แยกของใช้ส่วนตัว เช่น ขวดนม แก้วน้ำ ผ้าเช็ดหน้า ที่นอน
• แยกเด็กที่มีไข้ออกจากกลุ่มระหว่างรอผู้ปกครอง

ที่บ้าน

• ฉีดวัคซีนตามกำหนดในสมุดบันทึกสุขภาพ และปรึกษากุมารแพทย์เรื่องวัคซีนเสริมที่เหมาะกับลูก
• ล้างมือลูกทันทีเมื่อกลับถึงบ้าน
• ให้ลูกนอนพักพอ และกินอาหารตามวัย
• ถ้าลูกป่วย ให้หยุดพักจนหายดี ไม่รีบส่งกลับ

ถ้าแม่ยังให้นมแม่อยู่ ปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลเรื่องการให้นมต่อระหว่างที่ลูกเข้าเนอสเซอรี่ได้

เตรียมแผนสำรองวันที่ลูกป่วย

ปัญหาที่พ่อแม่เจอบ่อยไม่ใช่ตัวโรค แต่คือ "วันนี้ใครดูลูก" เมื่อเนอสเซอรี่ให้หยุด

• ตกลงกันในบ้านล่วงหน้าว่าพ่อหรือแม่จะลาในวันไหน
• มีรายชื่อญาติหรือพี่เลี้ยงรายวันสำรองไว้ ดูตัวเลือกใน เนอสเซอรี่ พี่เลี้ยง หรือปู่ย่าเลี้ยง แบบไหนเหมาะกับบ้านคุณ
• คุยกับที่ทำงานเรื่องการทำงานจากบ้านในวันที่ลูกป่วย ถ้าเป็นไปได้
• เตรียมเอกสารสุขภาพและรายการยาที่ลูกแพ้ไว้ในมือถือ

เมื่อไรควรคิดว่าป่วยบ่อยผิดปกติ

ถ้าลูกป่วยจนน้ำหนักไม่ขึ้น ติดเชื้อรุนแรงซ้ำหลายครั้ง ต้องนอนโรงพยาบาลบ่อย หรือหายไม่สนิทก่อนป่วยครั้งใหม่ติดต่อกันนาน ให้ปรึกษากุมารแพทย์เพื่อประเมินเพิ่ม และคุยกับเนอสเซอรี่เรื่องสุขอนามัยและนโยบายเด็กป่วย อาจพิจารณาเลื่อนการฝากหรือเปลี่ยนรูปแบบการเลี้ยงชั่วคราว