มือถือ โน๊ตบุ๊คเสีย ซ่อมคุ้มไหม หรือซื้อเครื่องใหม่ดีกว่า

ถ้าค่าซ่อมเกินราวครึ่งหนึ่งของราคาเครื่องมือสองสภาพใกล้กัน และเครื่องมีอายุเกิน 4 ถึง 5 ปี การซื้อใหม่มักคุ้มกว่า แต่ถ้าเป็นงานเปลี่ยนแบตหรือเปลี่ยนจอในเครื่องที่ยังเร็วพอใช้ การซ่อมมักคุ้มกว่าชัดเจน

ตัวเลขครึ่งหนึ่งเป็นเกณฑ์คร่าว ๆ ไม่ใช่สูตรตายตัว บทความนี้ให้ 5 คำถามที่ช่วยตัดสินใจได้แม่นขึ้น

5 คำถามก่อนตัดสินใจ

ตอบ 5 คำถามนี้ตามลำดับ ถ้าตอบ "ไม่" ตั้งแต่ 3 ข้อขึ้นไป การซื้อใหม่มักเป็นทางที่คุ้มกว่า

1. ค่าซ่อมต่ำกว่าครึ่งหนึ่งของราคาเครื่องมือสองสภาพใกล้กันใช่ไหม
2. เครื่องยังได้รับอัปเดตระบบและอัปเดตความปลอดภัยอยู่ใช่ไหม
3. อาการเป็นชิ้นส่วนสิ้นเปลือง เช่น แบต จอ ช่องชาร์จ ใช่ไหม
4. นอกจากอาการนี้ เครื่องยังเร็วพอสำหรับงานของคุณใช่ไหม
5. ซ่อมแล้วคุณตั้งใจใช้ต่ออีกอย่างน้อย 1 ปีใช่ไหม

ตารางช่วยตัดสินใจตามอาการ

อาการบางแบบซ่อมคุ้มเกือบทุกครั้ง บางแบบต้องชั่งน้ำหนักมากกว่า

อาการ	แนวโน้ม	เหตุผล
แบตเสื่อม เครื่องดับเอง	ซ่อมมักคุ้ม	ค่าเปลี่ยนแบตต่ำเมื่อเทียบราคาเครื่อง
จอแตก ทัชยังใช้ได้	ซ่อมมักคุ้ม ยกเว้นเครื่องเก่ามาก	จอรุ่นทั่วไปราคาไม่สูง
ช่องชาร์จหลวม	ซ่อมมักคุ้ม	งานเล็ก ใช้เวลาไม่นาน
โน้ตบุ๊กช้า ยังใช้ฮาร์ดดิสก์จานหมุน	อัปเกรด SSD มักคุ้ม	เร็วขึ้นชัดเจนด้วยเงินไม่มาก
ตกน้ำ เปิดไม่ติด	ต้องชั่งน้ำหนัก	ผลซ่อมไม่แน่นอน อาจเสียซ้ำ
บอร์ดเสีย เครื่องอายุเกิน 5 ปี	ซื้อใหม่มักคุ้มกว่า	ค่าซ่อมสูงและเสี่ยงเสียจุดอื่นต่อ
จอรุ่นเรือธงหรือจอพับแตก	ต้องชั่งน้ำหนัก	ค่าจออาจใกล้ราคาเครื่องมือสอง
เครื่องไม่ได้รับอัปเดตความปลอดภัยแล้ว	ซื้อใหม่มักคุ้มกว่า	ความเสี่ยงเรื่องแอปธนาคารและข้อมูล

คำนวณแบบง่าย: ค่าซ่อมต่อเดือนที่ใช้ได้

อีกวิธีที่ช่วยตัดสินใจคือหารค่าซ่อมด้วยจำนวนเดือนที่คาดว่าจะใช้ต่อ แล้วเทียบกับการซื้อเครื่องใหม่

ตัวอย่างสมมติ

• ค่าเปลี่ยนแบต 1,500 บาท ใช้ต่ออีก 18 เดือน เท่ากับประมาณ 83 บาทต่อเดือน
• ค่าซ่อมบอร์ด 6,000 บาท ใช้ต่ออีก 6 เดือนเพราะเครื่องเริ่มช้า เท่ากับ 1,000 บาทต่อเดือน
• เครื่องใหม่ 12,000 บาท ใช้ได้ 36 เดือน เท่ากับประมาณ 333 บาทต่อเดือน

ในตัวอย่างนี้ การเปลี่ยนแบตคุ้มกว่าซื้อใหม่ แต่การซ่อมบอร์ดแพงกว่าซื้อใหม่เมื่อคิดต่อเดือน ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่างเพื่ออธิบายวิธีคิด ไม่ใช่ราคาจริงของรุ่นใดรุ่นหนึ่ง

เรื่องอัปเดตระบบที่คนมักลืม

เครื่องที่ไม่ได้รับอัปเดตความปลอดภัยแล้วยังใช้ได้ แต่เสี่ยงขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะถ้าใช้แอปธนาคารหรือเก็บข้อมูลงาน บางแอปอาจเลิกรองรับระบบรุ่นเก่า

ระยะเวลาอัปเดตต่างกันตามแบรนด์และรุ่น ดูได้จากหน้าช่วยเหลือของผู้ผลิต ก่อนตัดสินใจซ่อมเครื่องเก่า ให้ตรวจในหน้าการตั้งค่าว่ายังมีอัปเดตใหม่เข้ามาหรือไม่

เรื่องแบต ดูตัวเลขอย่างไร

มือถือหลายรุ่นแสดงสุขภาพแบตเป็นเปอร์เซ็นต์ในหน้าการตั้งค่า เมื่อตัวเลขลดลงมาก เครื่องจะหมดเร็วหรือดับเองโดยเฉพาะตอนอากาศเย็นหรือใช้งานหนัก ผู้ผลิตแต่ละรายมีเกณฑ์ของตัวเองว่าแบตเสื่อมเมื่อความจุลดลงถึงระดับใด ดูจากหน้าช่วยเหลือของผู้ผลิตเครื่องของคุณ

ถ้าปัญหาหลักของเครื่องคือแบต การเปลี่ยนแบตมักทำให้เครื่องกลับมาใช้ได้อีกหลายปี และเป็นงานที่คุ้มที่สุดในหมวดนี้

ถ้าตัดสินใจซื้อใหม่ เครื่องเก่าทำอะไรได้

เครื่องเก่ายังมีค่าเสมอ แม้จะเสีย

• ขายเป็นเครื่องเสีย ร้านซ่อมหลายร้านรับซื้อเพื่อเอาอะไหล่
• เทิร์นเป็นส่วนลด บางร้านและบางแบรนด์มีโปรแกรมรับเครื่องเก่า
• ใช้เป็นเครื่องสำรอง เช่น กล้องวงจรปิดในบ้าน หรือเครื่องสำหรับเด็กเรียนออนไลน์
• ทิ้งอย่างถูกวิธี แบตลิเธียมและซากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ไม่ควรทิ้งรวมกับขยะทั่วไป จุดรับทิ้งสอบถามจากกรุงเทพมหานครหรือสำนักงานเขตพื้นที่

ก่อนขายหรือทิ้ง ต้องออกจากบัญชีคลาวด์ ปิดระบบค้นหาเครื่อง และรีเซ็ตเครื่องกลับค่าโรงงาน ไม่เช่นนั้นคนต่อไปอาจใช้เครื่องไม่ได้ หรือข้อมูลของคุณอาจยังค้างอยู่

ถ้าเลือกซ่อม ทำอย่างไรให้คุ้มที่สุด

• ขอใบเสนอราคาจาก 2 ถึง 3 ร้าน แยกตามเกรดอะไหล่
• ถ้าเครื่องเก่า เลือกอะไหล่เกรดที่สมดุลกับอายุที่เหลือของเครื่อง ไม่จำเป็นต้องเลือกเกรดสูงสุดเสมอ
• ถามระยะประกัน และใช้ประกันให้เต็มที่ถ้าอาการกลับมา
• ถือโอกาสเปลี่ยนสิ่งเล็กที่ใกล้เสียพร้อมกัน เช่น ล้างเครื่องและเปลี่ยนซิลิโคนตอนเปลี่ยนแบตโน้ตบุ๊ก เพื่อประหยัดค่าแรงเปิดเครื่องซ้ำ