มาตรฐานประตูรั้ว สิ่งที่ควรตรวจก่อนจ้างและตอนรับงาน

ร้านประตูรั้ว เหล็กดัด และช่างเชื่อมทั่วไป ไม่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเฉพาะ ให้ผู้บริโภคตรวจแบบเดียวกับบางวิชาชีพ สิ่งที่ใช้แทนได้คือเอกสารธุรกิจ ใบเสนอราคาที่ระบุสเปก ผลงานเก่า และใบรับประกันงาน

บทความนี้แบ่งการตรวจเป็น 3 ช่วง คือ ก่อนจ้าง ระหว่างผลิต และตอนตรวจรับ พร้อมเรื่องที่ควรถามหน่วยงานก่อนสร้างรั้วใหม่

ช่วงที่ 1 ตรวจร้านก่อนจ้าง

ตัวตนและที่ตั้ง

ร้านควรมีที่อยู่ที่ไปถึงได้จริง และเบอร์ติดต่อที่ใช้งานได้ ถ้าร้านเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วน ค้นข้อมูลนิติบุคคลได้จากระบบออนไลน์ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เช่น ชื่อ ที่ตั้ง และสถานะกิจการ

ถ้าเป็นร้านบุคคลธรรมดา อาจมีทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งจะต้องจดหรือไม่ขึ้นกับประเภทกิจการตามเกณฑ์ที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนด การไม่มีเอกสารนี้ไม่ได้แปลว่าร้านไม่ดี แต่ทำให้การติดตามทางเอกสารยากขึ้น

ผลงานและประสบการณ์

ขอดูรูปงานที่ทำแล้ว พร้อมบอกอายุงาน ถ้าไปดูงานเก่าได้ ให้ดูงานที่ผ่านการใช้งาน 1 ปีขึ้นไป

ฝีมือช่าง

กรมพัฒนาฝีมือแรงงานจัดทดสอบมาตรฐานฝีมือแรงงานแห่งชาติสาขาช่างเชื่อม สาขาย่อยและระดับที่เปิดทดสอบสอบถามได้จากกรมโดยตรง ไม่ใช่ข้อบังคับสำหรับร้านทั่วไป ถ้าร้านมีใบรับรองก็เป็นหลักฐานประกอบที่ดี แต่ถ้าไม่มี ให้ดูจากผลงานจริงแทน

ช่วงที่ 2 ตรวจสเปกในใบเสนอราคา

ใบเสนอราคาคือ "มาตรฐาน" ที่ใช้ตรวจรับงานได้จริงที่สุด ถ้าไม่เขียนไว้ ก็ไม่มีอะไรให้อ้างอิงตอนงานออกมาไม่ตรง

รายการ	ควรเขียนอย่างไร	ตัวอย่างที่ไม่ชัด
วัสดุและเกรด	สแตนเลสเกรด 304 / เหล็กกล่องชุบกัลวาไนซ์	"สแตนเลส"
ขนาดและความหนา	ขนาดหน้าตัด + ความหนาเป็นมิลลิเมตร	"เหล็กหนา"
ระบบสี	สีรองพื้นกันสนิม จำนวนชั้น + สีทับหน้า / สีฝุ่นอบ	"ทำสีอย่างดี"
อุปกรณ์ประตู	ขนาดล้อ ชนิดราง ลูกล้อประคอง ตัวกันบานตก	"อุปกรณ์ครบ"
งานที่รวม	รื้อถอน ขนทิ้ง งานปูน งานไฟฟ้า	"พร้อมติดตั้ง"
การรับประกัน	แยกงานเชื่อม สี มอเตอร์ พร้อมระยะเวลา	"รับประกันงาน"

เรื่องมาตรฐานวัสดุ

เหล็กโครงสร้างรูปพรรณและท่อเหล็กบางชนิดมีมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) ซึ่งสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เป็นผู้กำหนด เลขมาตรฐานและการบังคับใช้ของเหล็กแต่ละชนิดตรวจสอบได้จาก สมอ. ถ้าอยากมั่นใจ ถามร้านว่าซื้อเหล็กจากแหล่งไหน และมีเอกสารหรือฉลากจากผู้ผลิตหรือไม่

สแตนเลสนิยมอ้างเกรดตามมาตรฐานสากล เช่น 304 และ 201 ทั้งสองเกรดดูด้วยตาแทบไม่ต่างกัน และแม่เหล็กก็ใช้แยกไม่ได้แม่นยำ วิธีที่ใช้ได้จริงกว่าคือให้ร้านเขียนเกรดลงใบเสนอราคา และถ้าสงสัย ขอทดสอบด้วยน้ำยาทดสอบสแตนเลสที่หน้างาน

ช่วงที่ 3 ตรวจระหว่างผลิต

ถ้าแวะไปดูที่ร้านได้ 1 ครั้ง ช่วงที่คุ้มที่สุดคือหลังเชื่อมเสร็จแต่ก่อนทำสี เพราะเห็นเนื้องานจริงชัดที่สุด

• วัดขนาดท่อหรือเหล็กตรงกับใบเสนอราคาไหม
• รอยเชื่อมรอบข้อต่อเต็ม ไม่ใช่แค่แต้มเป็นจุด
• ปลายท่อปิดหัว ไม่เปิดให้น้ำฝนเข้าไปขังด้านใน
• ถ้าเป็นเหล็ก ดูว่ามีการขัดคราบสนิมและคราบน้ำมันก่อนลงสีรองพื้น

ช่วงที่ 4 ตรวจรับงานหลังติดตั้ง

ตรวจตามลำดับนี้ ใช้เวลาประมาณ 15 ถึง 30 นาที

1. การใช้งาน เปิดปิดอย่างน้อย 5 รอบ ลื่น ไม่ติด ไม่มีเสียงเหล็กครูด
2. แนวบาน บานตั้งตรง ปิดแล้วช่องห่างเท่ากันตลอดแนว กลอนเข้าล็อกพอดี
3. ความมั่นคง เขย่าบานเบา ๆ ไม่โยกผิดปกติ มีตัวกันบานตกหรือตัวกันหลุดราง
4. รอยเชื่อม เรียบ ต่อเนื่อง เจียรแล้วไม่มีคม
5. สี ไม่มีจุดเห็นเหล็กเปลือย ไม่มีสีย้อยหนาเป็นก้อน ดูใต้บานและซอกมุมด้วย
6. สแตนเลส ผิวไม่มีรอยขีดลึก ไม่มีคราบเหลืองหรือผงเหล็กติด
7. ประตูรีโมท ทดสอบเซนเซอร์ ทดสอบหยุดเมื่อติดสิ่งกีดขวาง ทดสอบปลดล็อกมือ
8. เอกสาร ใบรับประกัน ใบเสร็จงวดสุดท้าย รีโมทและกุญแจครบ

เรื่องที่ควรถามหน่วยงานก่อนสร้างรั้วใหม่

ถ้าเป็นการเปลี่ยนบานประตูในกรอบเดิม ส่วนใหญ่ไม่ได้เปลี่ยนโครงสร้างรั้ว แต่ถ้าสร้างรั้วใหม่ เสริมรั้วให้สูงขึ้น หรือต่อเติมโครงหลังคา ควรเช็กก่อน

• พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 กำหนดให้การก่อสร้างหรือดัดแปลงอาคารต้องขออนุญาตต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่น ซึ่งในกรุงเทพฯ คือสำนักงานเขต รั้ว กำแพง หรือประตูที่ติดทางสาธารณะอาจเข้าข่าย ขึ้นกับลักษณะและตำแหน่ง
• ความสูงรั้วที่ติดทางสาธารณะอาจมีข้อกำหนด ตัวเลขและเงื่อนไขให้สอบถามสำนักงานเขต
• การต่อเติมกันสาดหรือโครงหลังคาบางลักษณะอาจเข้าข่ายดัดแปลงอาคารที่ต้องขออนุญาต เกณฑ์ให้สอบถามสำนักงานเขตเช่นกัน
• หมู่บ้านจัดสรรหลายแห่งมีระเบียบเรื่องแบบรั้ว สี และความสูง

วิธีที่ง่ายที่สุดคือโทรสอบถามฝ่ายโยธาของสำนักงานเขตที่บ้านตั้งอยู่ และถามนิติบุคคลหมู่บ้าน ก่อนเซ็นสัญญากับร้าน ร้านที่มีประสบการณ์มักช่วยแนะนำได้ แต่ความรับผิดชอบเรื่องขออนุญาตควรตกลงให้ชัดว่าเป็นของใคร

เรื่องแนวเขตที่ดิน ถ้าไม่แน่ใจว่ารั้วอยู่ในที่ดินของตัวเองทั้งหมด ให้ดูหมุดหลักเขตหรือโฉนด และคุยกับเพื่อนบ้านก่อนเริ่มงาน

ใบรับประกันที่ดีควรมีอะไร

ใบรับประกันงานประตูรั้วไม่มีรูปแบบบังคับ แต่ฉบับที่ใช้งานได้จริงควรมี

• ชื่อร้าน ที่อยู่ เบอร์ติดต่อ และลายเซ็น
• วันที่ติดตั้งเสร็จ
• สิ่งที่รับประกัน แยกเป็นงานเชื่อม สี อุปกรณ์ และมอเตอร์
• ระยะเวลารับประกันของแต่ละส่วน
• เงื่อนไขที่ไม่รับประกัน เช่น อุบัติเหตุรถชน
• วิธีแจ้งเคลมและระยะเวลาที่ร้านจะเข้ามาดู

ระยะรับประกันในตลาดแตกต่างกันมากระหว่างร้าน ให้เทียบเป็นหนึ่งในเกณฑ์ตอนเลือกร้าน